ön bahçe mesafe sınırı kaç metredir?

Tabii ki, sorunuza doğrudan Tip İmar Yönetmeliği’nin ilgili maddesiyle cevap veriyorum.

Ön Bahçe Mesafe Sınırı

Yönetmelik: Tip İmar Yönetmeliği
Madde: 23 – Bahçe mesafeleri ve yüksekliğe bağlı artış kuralları

Tip İmar Yönetmeliği’nin 23. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi açıkça belirtiyor:

“Uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri; a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 5.00 metredir.”

Bu düzenleme, imar planında aksi bir hüküm yoksa geçerlidir. Yani bir parselin ön cephesinde (yola veya kamusal alana bakan tarafta) bina ile parsel sınırı arasında bırakılması gereken asgari mesafe 5.00 metredir. Bu mesafe, binanın herhangi bir bölümünün (bodrum, çıkma, balkon vb.) bu sınıra taşmaması için zorunludur.

Peki bu kural hangi durumlarda değişir?
Madde 23’ün devamında, binanın yüksekliğine bağlı olarak bazı ek artışlar getirilmiştir. Örneğin:

• Çok yüksek yapılar: Binanın tabii veya tesviye edilmiş zemindeki en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise, ön bahçe mesafesi en az 15.00 metre olur (g bendi). Bu eşik aşıldıktan sonra artan her kat için 0.50 metre ilave edilir.
• Ana kitle üzerinde yükselen bloklar: Eğer bina, az katlı bir ana kitle üzerinde yükseliyorsa, ana kitlenin parsel sınırına olan mesafesi 10.00 metreye kadar düşürülebilir; ancak yükselen blok kısmı için yine 60.50 metre ve üzeri yüksekliklerde 15.00 metre kuralı devreye girer (ğ bendi).

Unutulmaması gereken öncelik kuralı:
Öncelikle uygulama imar planına bakılır. Eğer planda ön bahçe mesafesi için farklı bir değer (örneğin 3.00 metre veya 7.00 metre) belirtilmişse, plan hükmü bu yönetmelik hükmünün yerine geçer. Plan yoksa veya planda hüküm bulunmuyorsa, Tip İmar Yönetmeliği’ndeki 5.00 metre kuralı uygulanır.

Ayrıca Madde 23’ün (2) ve (4) numaralı fıkraları, ön bahçelerde zemin altı otopark yapımı, kameriye, pergola gibi yapıların belirli koşullarla yapılabileceğini düzenler. Ancak bu yapıların hiçbiri, asgari 5.00 metrelik sınırı ortadan kaldırmaz; yalnızca belirli istisnai yapılara izin verir.

Özet:

• Normal durumda (planda aksi yoksa): Ön bahçe mesafesi en az 5.00 metre.
• Yükseklik 60.50 m ve üzeri ise: En az 15.00 metre, artan her kat için +0.50 metre.
• Ana kitle+blok düzeninde: Ana kitle sınırı 10.00 m’ye kadar düşebilir, blok kısmı için yine yukarıdaki yükseklik kuralları geçerli.

Bu bilgiler ışığında, projenizde ön bahçe mesafesini belirlerken öncelikle bağlı olduğunuz imar planını kontrol etmenizi, plan hükmü yoksa 5.00 metre asgari sınırını uygulamanızı tavsiye ederim. Yapı yüksekliğiniz 60.50 metreyi aşıyorsa, artış kurallarını da mutlaka dikkate alın.

Not: Sorunuzda sadece ön bahçe mesafesi sorulduğundan, diğer bahçe türleri (yan, arka) ve istisnalara detaylı girilmemiştir. Bu konularda da ihtiyacınız olursa yardımcı olabilirim.