mimari.aiHesaplama Araçları

TAKS KAKS Emsal Hesaplama Aracı (2026)

Arsa alanınıza göre TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı), KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı) ve emsal değerlerini hesaplayın. Maksimum taban alanı, toplam inşaat alanı, kat başına kullanılabilir alan ve tahmini daire dağılımını (1+1, 2+1, 3+1) öğrenin. Zemin katta dükkan planlaması için dükkan sayısı tahminini de görün. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; kesin hesap için ilgili belediyeye başvurunuz.

TAKS KAKS Emsal Hesaplama Aracı

TAKS, KAKS veya Kat Sayısı alanlarından herhangi ikisini girin

Arsa Alanı (m²) *

TAKS (Taban Alanı Katsayısı)

KAKS / Emsal

Kat Sayısı

Bodrum Kat

Zemin Kat Kullanımı

TAKS Nedir?

TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı), bir yapının tabii zemin üzerindeki en büyük izdüşüm alanının, parsel alanına oranıdır. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 5. maddesinde tanımlanmıştır. TAKS değeri, imar planında belirtilen üst sınırı ifade eder.

Örneğin, 500 m² bir arsada TAKS 0.40 ise, yapının zeminde kaplayabileceği maksimum alan 200 m² olur. Kalan 300 m² alan bahçe, otopark veya peyzaj olarak kullanılmalıdır.

TAKS hesabına dahil edilen alanlar: Ana yapı taban alanı, kapalı çıkmalar, tabii zemin üzerindeki bodrum katlar. TAKS hesabına dahil edilmeyen alanlar: Açık çıkmalar, yangın merdivenleri, tabii zemin altındaki bodrum katlar, havuz, pergola gibi yapılar.

KAKS (Emsal) Nedir?

KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı), diğer adıyla emsal, bir yapının tüm katlarının toplam alanının parsel alanına oranıdır. İmar planlarında genellikle "E" sembolü ile gösterilir. Örneğin E=2.07 demek, arsa alanının 2.07 katı kadar toplam inşaat yapılabileceği anlamına gelir.

500 m² arsada KAKS 2.07 ise, toplam inşaat alanı 1035 m² olabilir. Bu değer, binanın tüm katlarının brüt alanı toplamını kapsar.

Emsal dışı alanlar (KAKS hesabına dahil edilmeyenler): Bodrum katlardaki sığınak, otopark ve teknik hacimler; yangın merdiveni ve asansör boşlukları; belirli koşullardaki çatı arası piyesleri; açık çıkmalar; su depoları ve jeneratör odaları. Bu istisnalar, yapının toplam kullanılabilir alanını emsal sınırının üzerine çıkarabilir.

TAKS KAKS Hesaplama Formülleri

Taban Alanı = Arsa Alanı × TAKS

Toplam İnşaat Alanı = Arsa Alanı × KAKS (Emsal)

Kat Başına Alan = Toplam İnşaat Alanı / Kat Sayısı

Maksimum Kat Sayısı = KAKS / TAKS (yaklaşık)

Örnek Hesaplama

Diyelim ki 600 m² arsanızda imar planında TAKS: 0.35 ve KAKS: 1.75 belirlenmiş:

Maksimum Taban Alanı = 600 × 0.35 = 210 m²
Toplam İnşaat Alanı = 600 × 1.75 = 1050 m²
Yaklaşık Kat Sayısı = 1050 / 210 = 5 kat
Boş Kalan Alan (Bahçe) = 600 - 210 = 390 m²

Yaygın TAKS ve KAKS Değerleri

Yapı Türü	TAKS	KAKS	Maks. Kat
Konut (Ayrık Nizam)	0.25 - 0.40	0.75 - 2.07	3 - 5
Konut (Bitişik Nizam)	0.40 - 0.60	1.50 - 3.00	4 - 8
Ticaret Alanı	0.40 - 0.80	2.00 - 4.00	5 - 15
Sanayi Alanı	0.50 - 0.75	1.00 - 2.00	1 - 3
Villa / Müstakil	0.15 - 0.30	0.30 - 0.60	2 - 3

* Bu değerler genel uygulamalardır. Kesin değerler imar planına göre değişir.

TAKS KAKS Hesaplarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

İmar durumu belgesi mutlaka alınmalıdır. Arsa üzerindeki yapı hakları bu belgeyle kesinleşir.
Emsal dışı alanlar her belediyede farklı yorumlanabilir. Projenize başlamadan önce ilgili belediyeyle görüşün.
Çekme mesafeleri (ön, yan, arka bahçe) taban alanını dolaylı olarak sınırlar. TAKS izin verse bile çekme mesafeleri nedeniyle daha az alan kullanılabilir.
Bina yüksekliği sınırı imar planında ayrıca belirtilir. KAKS yeterli olsa bile kat sayısı bina yüksekliği ile sınırlanabilir.
Deprem yönetmeliği (TBDY 2018) yapısal gereksinimler nedeniyle kullanılabilir alanı etkileyebilir. Kolon boyutları, perde duvar gereksinimleri dikkate alınmalıdır.
Otopark zorunluluğu emsal dışı olsa da projede yer ayrılması gerektiğinden toplam yapı konfigürasyonunu etkiler.

Yasal Dayanak

TAKS ve KAKS hesaplamaları aşağıdaki mevzuata dayanır:

3194 sayılı İmar Kanunu — Genel imar kuralları ve yapı hakları
Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği (Madde 5) — TAKS, KAKS ve emsal tanımları
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği — İmar planı hazırlama esasları
Belediye imar yönetmelikleri — Yerel uygulama farklılıkları

Sık Sorulan Sorular

TAKS nedir?▾

TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı), bir parselde yapılabilecek maksimum taban alanının arsa alanına oranıdır. Örneğin 500 m² arsada TAKS 0.40 ise maksimum taban alanı 200 m² olabilir. Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 5. maddesinde tanımlanmıştır.

KAKS nedir?▾

KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı), emsal olarak da bilinir. Bir parselde yapılabilecek toplam inşaat alanının arsa alanına oranıdır. Örneğin 500 m² arsada KAKS 2.07 ise toplam inşaat alanı 1035 m² olabilir. Bodrum kat, çatı arası ve ortak alanlar emsal hesabına dahil edilmeyebilir.

Emsal nedir, KAKS ile aynı mı?▾

Evet, emsal ve KAKS aynı kavramdır. Emsal, toplam inşaat alanının arsa alanına oranını ifade eder. İmar planlarında genellikle 'E' veya 'KAKS' sembolü ile gösterilir. Örneğin E=2.07 demek, arsa alanının 2.07 katı kadar toplam inşaat yapılabilir demektir.

TAKS KAKS nasıl hesaplanır?▾

TAKS hesaplama: Arsa Alanı × TAKS = Maksimum Taban Alanı. Örnek: 500 m² × 0.40 = 200 m². KAKS hesaplama: Arsa Alanı × KAKS = Toplam İnşaat Alanı. Örnek: 500 m² × 2.07 = 1035 m². Bu değerler imar planında belirtilen üst sınırları ifade eder.

TAKS verilmemişse ne olur?▾

Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre, imar planında TAKS belirtilmemişse, taban alanı KAKS (emsal) ve bina yüksekliği değerleri birlikte değerlendirilerek hesaplanır. Yani yapının kat adedi ve toplam emsal üzerinden dolaylı olarak TAKS belirlenir.

Emsal hesabına dahil olmayan alanlar nelerdir?▾

Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'ne göre emsal dışı alanlar: Bodrum katlardaki ortak alanlar (sığınak, otopark, teknik hacimler), çatı arası piyesleri (belirli koşullarda), açık çıkmalar, yangın merdiveni, asansör boşlukları, iç bahçeler ve su depoları. Ancak her belediyenin yerel imar yönetmeliğinde farklılıklar olabilir.

TAKS ve KAKS değerleri nereden öğrenilir?▾

TAKS ve KAKS değerleri imar durumu belgesinden öğrenilir. İlgili belediyenin imar müdürlüğünden veya e-devlet üzerinden imar durumu sorgulama yapabilirsiniz. Ayrıca bazı belediyelerin online imar planı görüntüleme sistemlerinden (parsel bazlı) bu bilgilere ulaşılabilir.

0.40 TAKS kaç m² taban alanı demek?▾

0.40 TAKS, arsa alanınızın %40'ı kadar taban alanı yapılabileceği anlamına gelir. Örnek hesaplama: 300 m² arsa × 0.40 = 120 m², 500 m² arsa × 0.40 = 200 m², 1000 m² arsa × 0.40 = 400 m² taban alanı.

TAKS KAKS aşılırsa ne olur?▾

İmar planında belirtilen TAKS ve KAKS değerlerinin aşılması imar mevzuatına aykırıdır. Bu durumda yapı ruhsatı alınamaz veya mevcut ruhsat iptal edilebilir. Kaçak yapı olarak değerlendirilen kısımlar için idari para cezası uygulanır ve yıkım kararı verilebilir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. ve 42. maddeleri bu durumu düzenler.

Bodrum kat TAKS'a dahil mi?▾

Bodrum katın tabii zemin altında kalması ve sadece ortak alan olarak kullanılması durumunda TAKS hesabına dahil edilmez. Ancak bodrum kat tabii zeminin üzerine çıkıyorsa veya bağımsız bölüm olarak kullanılıyorsa TAKS hesabına dahil edilir. Detaylar Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nin 5. maddesinde belirtilmiştir.

Arsama kaç daire sığar, nasıl hesaplanır?▾

Tahmini daire sayısını hesaplamak için: Toplam İnşaat Alanı = Arsa × KAKS. Bu alandan ortak alanları (merdiven, asansör, koridor — genellikle %15-20) düşün. Kalan net alanı, hedef daire büyüklüklerine bölün. Örnek: 1.035 m² toplam, %20 ortak alan düşülürse 828 m² net konut alanı. Piyasa ortalamasına göre 2+1 (90 m²) ve 3+1 (120 m²) dairelerle yaklaşık 7-8 daire çıkar. Hesaplama aracımız bu tahmini otomatik yapar.

1+1, 2+1, 3+1 daire kaç metrekare olur?▾

Türkiye piyasa ortalamasına göre: 1+1 daire 45-55 m² brüt (35-45 m² net), 2+1 daire 85-100 m² brüt (65-80 m² net), 3+1 daire 115-130 m² brüt (85-105 m² net). İmar Yönetmeliği'ne göre minimum daire büyüklüğü 28 m² olup her dairede en az 1 salon (min 12 m²) ve 1 yatak odası (min 9 m²) zorunludur.

Zemin katta dükkan olursa kaç dükkan çıkar?▾

Zemin kat dükkan sayısı taban alanına bağlıdır. Taban alanından bina girişi (~20 m²) düşülür, kalan alan dükkan büyüklüğüne bölünür. Örnek: 200 m² taban alanı − 20 m² giriş = 180 m² dükkan alanı. Bu alana 50 m²'lik 3 küçük dükkan veya 90 m²'lik 2 orta dükkan sığar. Dükkan girişi imar yönetmeliğine göre yol cephesinden olmalıdır.

Açık mutfak ve kapalı mutfak daire büyüklüğünü nasıl etkiler?▾

Açık mutfak (salon+mutfak birleşik) dairede 5-10 m² tasarruf sağlar. 1+1 dairelerde genellikle açık mutfak standarttır. 2+1 dairelerde açık mutfak versiyonu 80-85 m², kapalı mutfak versiyonu 90-100 m² olur. 3+1 ve üzerinde kapalı mutfak tercih edilir. İmar Yönetmeliği'ne göre birleşik salon+mutfak alanı minimum 15.3 m² olmalıdır.

İlgili Konular

Bahçe Mesafesi HesabıÖn, yan ve arka bahçe çekme mesafeleri Deprem YönetmeliğiTBDY 2018 yapısal gereksinimler Otopark YönetmeliğiOtopark hesabı ve zorunluluklar Yapı DenetimiYapı denetim süreci ve gereksinimler Kolon BoyutlarıKolon boyutları ve hesaplama Merdiven YönetmeliğiMerdiven ölçüleri ve kurallar

Daha detaylı bilgi mi gerekiyor?

TAKS KAKS, emsal, imar planı veya yapı ruhsatı hakkında AI asistanımıza sorun.

Soru Sor