İçeriğe atla
✦
mimari.aiHesaplama Araçları

İmar Para Cezası Hesaplama Aracı (2026)

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesine göre imara aykırı yapılar için uygulanacak para cezasını hesaplayın. 2026 yılı güncel yapı sınıfı birim fiyatları ile temel ceza, artırım kalemleri ve toplam ceza tutarını öğrenin. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; kesin hesap için ilgili belediyeye başvurunuz.

Hesaplama Bilgileri

📐

TAKS/KAKS Hesapla

Emsal, taban alanı, kat sayısı

🅿️

Otopark Hesapla

Kaç araçlık otopark gerekli?

💰

İnşaat Maliyeti Hesapla

Birim fiyatlarla maliyet tahmini

Daha detaylı bilgi mi gerekiyor?

mimari.ai'ye sorunuzu sorun — yapı mevzuatı hakkında anında cevap alın

İmar Para Cezası Nedir?

İmar para cezası, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca imara aykırı yapılar için uygulanan idari para cezasıdır. Bu ceza, yapının yıkılması kararından bağımsız olarak uygulanır ve ödenmesi yapıyı yasal hale getirmez.

Ceza miktarı, imara aykırı alanmın metrekare cinsinden büyüklüğü ile yapı sınıfına göre belirlenen birim fiyatın çarpımıyla hesaplanır. Ek olarak, yapının bulunduğu yer ve duruma göre çeşitli artırım oranları uygulanabilir.

Hesaplama Formülü

Temel Ceza = İmara aykırı alan (m²) × Yapı sınıfı birim fiyatı (TL/m²)

Artırım Tutarı = Temel Ceza × Artırım oranları toplamı

Toplam Ceza = Temel Ceza + Artırım Tutarı

Örnek Hesaplama

150 m² imara aykırı alan, III. Sınıf A Grubu (485,38 TL/m²) yapı, ruhsatsız (%80) ve sit alanında (%60):

  • Temel Ceza = 150 × 485,38 = 72.807,00 TL
  • Ruhsatsız artırım = 72.807 × %80 = 58.245,60 TL
  • Sit alanı artırım = 72.807 × %60 = 43.684,20 TL
  • Toplam = 72.807 + 58.245,60 + 43.684,20 = 174.736,80 TL

2026 Yapı Sınıfı Birim Fiyatları

Yapı SınıfıBirim Fiyat (TL/m²)
I. Sınıf A Grubu79,72
I. Sınıf B Grubu134,26
II. Sınıf A Grubu215,12
II. Sınıf B Grubu296,35
III. Sınıf A Grubu485,38
III. Sınıf B Grubu539,26
IV. Sınıf A Grubu620,14
IV. Sınıf B Grubu674,58
IV. Sınıf C Grubu836,36
V. Sınıf A Grubu1.025,37
V. Sınıf B Grubu1.241,86
V. Sınıf C Grubu1.404,17
V. Sınıf D Grubu1.701,10

* Fiyatlar Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından her yıl güncellenir.

Artırım Sebepleri ve Oranları

İmar Kanunu 42. madde uyarınca, aşağıdaki durumlarda temel para cezasına artırım uygulanır. Birden fazla sebep aynı anda geçerli olabilir ve oranlar toplanır:

Artırım SebebiOran
Hisseli parselde yapılan%20
Umumi hizmet alanlarında%40
Mücavir alan dışında%20
Sit alanında yapılan%60
Ruhsat alınmadan yapılan%80
Ruhsata aykırı yapılan%20
Komşu parsele tecavüzlü%30
Çevre ve görüntü kirliliği%20

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Para cezası ödemek yapıyı yasal hale getirmez. Yıkım kararı ayrıca uygulanabilir.
  • Ceza tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine itiraz edilebilir.
  • Birden fazla artırım sebebi aynı anda geçerli olabilir. Oranlar toplanarak temel cezaya uygulanır.
  • Birim fiyatlar her yıl güncellenir. Ceza, tespit tarihindeki güncel fiyatlarla hesaplanır.
  • Yapı sınıfı tespiti belediye veya yapı denetim kuruluşu tarafından yapılır. Yanlış tespit itiraz gerekçesi olabilir.
  • Kentsel dönüşüm alanlarında farklı ceza uygulamaları söz konusu olabilir.

Yasal Dayanak

İmar para cezası hesaplaması aşağıdaki mevzuata dayanır:

  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 42. Madde — İdari para cezaları, hesaplama yöntemi ve artırım oranları
  • 3194 sayılı İmar Kanunu, 32. Madde — İmara aykırı yapıların tespiti ve yıkım süreci
  • Yapı sınıfı birim fiyat tebliği — Her yıl Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından güncellenir
  • Kabahatler Kanunu (5326 sayılı) — İdari para cezalarının genel hükümleri

Sık Sorulan Sorular

İmar para cezası nasıl hesaplanır?▾
İmar para cezası hesaplamasında temel formül: İmara aykırı alan (m²) × Yapı sınıfı birim fiyatı (TL/m²) = Temel Ceza. Artırım sebepleri varsa (ruhsatsız yapı, sit alanı vb.) temel ceza üzerine eklenir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesi bu hesaplamayı düzenler.
2026 yılı yapı sınıfı birim fiyatları nelerdir?▾
2026 yılı birim fiyatları: I. Sınıf A Grubu 79,72 TL/m²’den başlayarak V. Sınıf D Grubu 1.701,10 TL/m²’ye kadar değişir. Fiyatlar her yıl Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından güncellenir ve Resmi Gazete’de yayımlanır.
Ruhsatsız yapı cezası ne kadar?▾
Ruhsat alınmadan yapılan yapılarda temel para cezasına %80 artırım uygulanır. Örneğin 100 m² imara aykırı alan için III. Sınıf A Grubu (485,38 TL/m²) yapıda temel ceza 48.538 TL, ruhsatsız artırımı 38.830,40 TL, toplam 87.368,40 TL olur.
İmar para cezasında artırım sebepleri nelerdir?▾
İmar Kanunu 42. maddeye göre artırım sebepleri: Hisseli parselde yapılan (%20), umumi hizmet alanlarında (%40), mücavir alan dışında (%20), sit alanında (%60), ruhsatsız yapı (%80), ruhsata aykırı (%20), komşu parsele tecavüzlü (%30) ve çevre kirliliği (%20). Birden fazla sebep aynı anda uygulanabilir.
Sit alanında kaçak yapı cezası ne kadar?▾
Sit alanında yapılan imara aykırı yapılarda temel cezaya %60 artırım uygulanır. Eğer aynı zamanda ruhsatsız ise %60 + %80 = %140 toplam artırım olur. Bu, temel cezanın 2,4 katına çıkması anlamına gelir.
Yapı sınıfı nasıl belirlenir?▾
Yapı sınıfı, binanın taşıyıcı sistemi, kullanım amacı ve yapım tekniğine göre belirlenir. I. Sınıf basit yapılar (ahşap barınak vb.), V. Sınıf ise karmaşık yapılar (çok katlı betonarme, hastane vb.) içindir. Yapı sınıfı tespiti yapı denetim kuruluşu veya belediye tarafından yapılır.
İmar para cezasına itiraz edilebilir mi?▾
Evet, imar para cezasına tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesine dava açılabilir. İtiraz gerekçeleri: ölçüm hatası, yanlış yapı sınıfı tespiti, usul hatası, yetki aşımı veya imar affı kapsamında olması sayılabilir.
İmar affı nedir, cezayı etkiler mi?▾
7143 sayılı İmar Barışı Kanunu (2018) ile belirli tarih öncesi yapılmış imara aykırı yapılar için yapı kayıt belgesi alınabiliyordu. Başvuru süresi sona ermiştir. Yeni imar affı çıkıp çıkmayacağı yasama organının kararına bağlıdır.

İlgili Konular

İmar Kanunu 42. Maddeİdari para cezaları detaylı açıklamaİmar Kanunu 32. Maddeİmara aykırı yapı tespiti ve yıkımYapı DenetimiYapı denetim süreci ve gereksinimlerYapı Ruhsatı SüreciRuhsat başvurusu ve gerekli belgelerİmar Barışı7143 sayılı kanun ve yapı kayıt belgesiKentsel DönüşümDönüşüm alanlarında yapı hakları

Daha detaylı bilgi mi gerekiyor?

İmar cezası, yapı ruhsatı, imar affı veya kaçak yapı hakkında AI asistanımıza sorun.

Soru Sor