Yapı Ruhsatı Süresi Dolduğunda Ne Yapılır?

Merhaba, yapı ruhsatının süresi dolduğunda izlenecek prosedürü İmar Kanunu (3194) Madde 29 ve Tip İmar Yönetmeliği Madde 54 kapsamında açıklıyorum. Öncelikle şu temel kuralı hatırlatalım: Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde inşaata başlanmazsa veya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun toplam 5 yıl içinde bitirilmezse, verilen ruhsat hükümsüz sayılır (İmar Kanunu Madde 29). İşte bu noktada yapmanız gerekenler:

1. Ruhsat Süresi İçinde Başvuru Yapıldıysa

Eğer ruhsat süresi dolmadan önce yenileme başvurusu yapmışsanız, ilgili idare ruhsatınızı ilk ruhsat alma tarihindeki plan ve mevzuat hükümleri kapsamında 5 yıl uzatılarak yeniler. Bu yenileme en çok iki kere yapılabilir (Tip İmar Yönetmeliği Madde 54/3).

2. Süre Uzatımı Başvurusu Yapılmadıysa

Ruhsat süresi dolduğu halde süre uzatımı başvurusu yapılmamış yapılarda, idareler ruhsat süresinin dolduğu tarihten itibaren en geç 30 gün içinde yapı yerinde seviye tespiti yapmak zorundadır (Tip İmar Yönetmeliği Madde 54/4).

3. Ruhsatın Hükümsüz Hale Gelmesi Durumu

Ruhsatı hükümsüz hale gelen yapılar ruhsatsız yapı olarak değerlendirilir. Bu durumda inşaata devam edebilmek için yeniden ruhsat alınması mecburidir (İmar Kanunu Madde 29; Tip İmar Yönetmeliği Madde 54/2 ve 54/5).

4. Başlanmış İnşaatlarda Müktesep Hak

Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır. Yani yapının mevcut haliyle ilgili olarak kazanılmış haklarınız korunur (İmar Kanunu Madde 29).

5. Harç Durumu

Ruhsat yenilenmesi sırasında ayrıca harç alınmaz. Ancak inşaat sahasında artış, bağımsız bölümlerin brüt alanında veya niteliğinde değişme olursa, yeniden hesaplanacak harçtan evvelce ödenen harç tutarı düşülür. Yeni harç tutarında azalma olursa iade yapılmaz (İmar Kanunu Madde 29).

6. Özel Durum: Yapı Tamamlandı Ama İzin Alınamadıysa

Eğer yapı ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanmış ancak ruhsat süresi içinde yapı kullanma izni düzenlenmemişse ve bu nedenle ruhsat hükümsüz hale gelmişse, durum farklıdır. Bu durumda:

• Denetimi yapan fenni mesul mimar ve mühendisler veya yapı denetim kuruluşları tarafından denetim raporu hazırlanır.
• İlgili idare tarafından dosyasında ve yerinde inceleme ve tespit yapılır.
• Bu koşullar sağlanırsa yeniden ruhsat düzenlenmeksizin yapı kullanma izin belgesi verilir (Tip İmar Yönetmeliği Madde 54/7).

7. Durdurma Sürelerinin Eklenmesi

Yapı ruhsatı alındıktan sonra mahkemelerce, Bakanlıkça veya ilgili idarelerce durdurulan yapılarda, durdurma süresi ruhsat süresine ilave edilir. Ayrıca salgın hastalık ve benzeri olağanüstü durumlarda getirilen sokağa çıkma kısıtlaması günleri de talep halinde süreye eklenir (Tip İmar Yönetmeliği Madde 54/6).

Özet

Kısacası: Süre dolduysa ve yenileme başvurusu yapmadıysanız, ruhsatınız hükümsüz sayılır. İnşaata devam etmek için yeniden ruhsat almanız gerekir. Eğer yapınız tamamlanmış ama kullanma izni alamamışsanız, özel bir prosedürle (denetim raporu + idari inceleme) doğrudan yapı kullanma izni alabilirsiniz. Her durumda başvuru sürelerine dikkat etmeniz ve süresi içinde hareket etmeniz kritik önem taşır.

Unutmayın: Ruhsat süresi dolduktan sonra inşaata devam etmek, ruhsatsız yapı statüsüne girmenize ve idari yaptırımlarla karşılaşmanıza neden olabilir. Bu nedenle süreleri takip edin ve gerekli başvuruları zamanında yapın.

Kaynak: İmar Kanunu (3194) Madde 29 ve Tip İmar Yönetmeliği Madde 54