Ruhsatsız yapıya nasıl ceza kesilir?

Ruhsatsız yapıya ilişkin cezai süreç, öncelikli olarak İmar Kanunu (3194) Madde 32 kapsamında yürütülür. Bu madde, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların tespiti, durdurulması ve yıkımına kadar olan idari işlemleri net bir şekilde düzenler. Aşağıda adım adım işleyişi bulabilirsiniz:

1. Tespit ve Mühürleme (İmar Kanunu Madde 32)

İlgili idare (belediye veya valilik), ruhsatsız yapı başladığını veya ruhsata aykırı imalat yapıldığını herhangi bir şekilde öğrenir öğrenmez (fenni mesulün tespiti, ihbar veya kendi tespiti ile) derhal inşaat durumunu tespit eder ve yapıyı mühürleyerek inşaatı durdurur. Bu durdurma işlemi, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Zaptın bir nüshası muhtara bırakılır, bir nüshası da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir.

Ayrıca, yapının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bilgi en geç 7 gün içinde tapu kaydının beyanlar hanesine işlenmek üzere yazılı olarak tapu dairesine bildirilir. Aykırılık giderilmeden bu kayıt kaldırılamaz.

2. Düzeltme Süresi (İmar Kanunu Madde 32)

Mühürleme tarihinden itibaren en çok 1 ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını isteyebilir. İdare yaptığı inceleme sonucunda:

• Aykırılık giderilmişse veya ruhsat alınmış ve yapı ruhsata uygun hale gelmişse → Mühür kaldırılır, inşaat devamına izin verilir.
• Aksi halde → Ruhsat iptal edilir ve yapı için yıkım kararı alınır.

3. Yıkım ve Ceza (İmar Kanunu Madde 32)

Eğer 1 aylık sürede uygun hale getirilmezse, belediye encümeni veya il idare kurulu kararıyla yapı belediye/valilik tarafından yıktırılır ve tüm masraflar yapı sahibinden tahsil edilir.

Ayrıca, ek süreç olarak:

• Yapı tatil tutanağı tarihinden itibaren 1 ay içinde uygun hale getirilmediği tespit edilmesine rağmen 2 ay içinde yıkım kararı alınmayan yapılar,
• Yıkım kararı alınmış olmasına rağmen 6 ay içinde yıkılmayan yapılar,
  Bakanlıkça yıkılabilir veya yıktırılabilir. Bu durumda yıkım maliyetleri %100 fazlasıyla ilgili idareden tahsil edilir, tahsil edilemezse idarenin 5779 sayılı Kanun kapsamındaki paylarından kesilir.

4. Ek Yaptırım: İskan ve Tamir Yasağı (Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 10)

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 10’a göre, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uygun hale getirilmedikçe bu yapıların iskan, tamir, tadil ve ilavelerine izin verilmez. Ancak aynı parsel içinde mevzuata uygun ba