Ruhsat yenilemesi nasıl yapılır?

Merhaba, ruhsat yenilemesi konusundaki sorunuzu yanıtlıyorum. Verilen yönetmelik bilgilerine göre, doğrudan "ruhsat yenilemesi" başlığı altında bir madde bulunmamaktadır. Ancak süreci anlamak için İmar Kanunu (3194) Madde 32 ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği (PAİY) Geçici Madde 3 hükümlerine bakmalıyız.

1. Öncelik Kuralı: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (Tip İmar)

Tip İmar Yönetmeliği içinde doğrudan ruhsat yenilemesi ile ilgili bir madde yoktur. Ancak Geçici Madde 3’te "Mevcut yapı ruhsatı başvuruları" düzenlenmiştir. Bu maddeye göre:

"22/5/2014 tarihinden önce yapı ruhsatı almaya yönelik olarak işlemlere başlanılmış olan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra yapılan yapı ruhsatı başvuruları, 1/10/2017 tarihine kadar sonuçlandırılmak kaydıyla, başvuru sahibinin talebine bağlı olarak, ilgili işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmeliğin 30/5/2013 tarihi ve sonrasında yürürlükte olan hükümlerine göre neticelendirilir."

Bu hüküm, eski tarihli başvuruların belirli şartlarla yeniden değerlendirilebileceğini söyler. Ancak bu, bir ruhsat yenilemesi değil, mevcut başvurunun tamamlanmasıdır. Ayrıca madde, "bu Yönetmelik hükümlerinin karma kullanımı ve yapının planla belirlenen kat adedini artırmak amacıyla uygulanamaz" diyerek sınırlama getirmiştir.

Önemli: Bu maddede ruhsat yenilemesinden bahsedilmez. Ruhsat süresi dolmuş bir yapı için yeni ruhsat alınması gerekiyorsa, bu ayrı bir başvuru konusudur.

2. İmar Kanunu Madde 32: Ruhsatsız ve Aykırı Yapıda Durdurma

Eğer yapınızın ruhsatı geçerliliğini yitirmiş veya hiç alınmamışsa, İmar Kanunu Madde 32 devreye girer. Bu madde, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için durdurma ve mühürleme işlemini düzenler. Süreç şöyle işler:

• İdare, ruhsatsız veya aykırı yapıyı tespit eder, yapı tatil zaptı düzenler ve yapıyı mühürler. Mühürleme, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla tebliğ edilmiş sayılır. Bir nüsha muhtara, bir nüsha da Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir.
• Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.
• Aykırılığın giderildiği veya yeni ruhsat alındığı tespit edilirse, mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
• Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir ve yapı yıktırılır. Yıkım kararı için encümen veya il idare kurulu kararı gerekir. Yıkım masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.

Madde 32’nin son fıkrasında ayrıca: "İdare tarafından ruhsata bağlanamayacağı veya aykırılıkların giderilemeyeceği tespit edilen yapıların ruhsatı üçüncü fıkrada düzenlenen bir aylık süre beklenmeden iptal edilir" denir. Yani bazı durumlarda bir ay beklenmez, doğrudan iptal ve yıkıma gidilir.

3. Ruhsat Yenilemesi Olarak Değerlendirme

Verilen wiki içeriğinde doğrudan "ruhsat yenilemesi" prosedürü yoktur. Ancak İmar Kanunu Madde 32’deki süreç, mevcut ruhsatı olmayan veya süresi dolmuş yapılar için yeni ruhsat alınmasını mümkün kılar. Yani:

• Yapı mühürlenir.
• 1 ay içinde yapı sahibi yeni ruhsat başvurusu yapar.
• Ba