Yangın Kompartımanı (Yangın Yönetmeliği Madde 24-28) nedir?

Yangın Kompartımanı Nedir? (Yangın Yönetmeliği Madde 24–28)

Merhaba, sorunuzu Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Yangın Yönetmeliği) Madde 24–28 kapsamında değerlendiriyorum. Öncelikle belirteyim ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yangın kompartımanına dair özel bir hüküm bulunmadığından, doğrudan Yangın Yönetmeliği hükümlerini esas alıyorum.

🔥 Tanım ve Temel İlke (Madde 24/1)

Yangın kompartımanı, bir bina içinde tavan ve taban döşemesi dahil, her yanı en az 60 dakika yangına dayanıklı yapı elemanları ile çevrilmiş, duman ve ısı geçirmez bölgedir. Yani yangının bir bölümden diğerine sıçramasını geciktiren, insanların tahliyesine ve itfaiyenin müdahalesine zaman kazandıran yapısal bir bariyerdir.

🧱 Kompartıman Duvarı Zorunluluğu (Madde 24/2)

Aşağıdaki alanlarda kompartıman duvarı yapılması zorunludur:

• İki veya daha çok bina tarafından ortak kullanılan duvarlar
• Kazan dairesi, otopark, ana elektrik dağıtım odaları
• Trafo merkezleri, orta gerilim (OG) merkezleri
• Jeneratör grubu odaları
• Yangın tehlikesi olan diğer tüm kapalı alanlar

Bu alanlar, yangın riski yüksek olduğu için diğer bölümlerden 60 dakika yangına dayanıklı duvarlarla ayrılmalıdır.

🏢 Yüksek Binalarda Kat Sınırlaması (Madde 24/4)

• Konut harici binalarda: Bina yüksekliği 21.50 m’nin üzerindeki katlar, her bir kompartımanda en fazla 3 kat olacak şekilde bölünmelidir.
• Konut binalarında: Bina yüksekliği 30.50 m’nin üzerindeki katlar için de aynı kural geçerlidir – en fazla 3 kat bir kompartıman oluşturulur.

Bu hüküm, yüksek binalarda yangının düşey yayılımını sınırlamak ve tahliyeyi kolaylaştırmak için getirilmiştir.

🏛️ Atrium Düzenlemeleri (Madde 24/5)

Atrium (bina içi boşluk) yalnızca düşük ve orta tehlikeli kullanımlarda izin verilir. Atrium alanı hiçbir noktada 90 m²’den küçük olamaz. Eğer atrium alanı 90 m²’den küçükse, çevresinde her katta en az 45 cm yüksekliğinde duman perdesi ve yağmurlama sistemi bulunmalıdır. Ayrıca doğal veya mekanik duman kontrol sistemi zorunludur.

🧱 Yangın Duvarları (Madde 25)

• Bitişik nizam yapılar arasındaki yangın duvarları en az 90 dakika yangına dayanıklı olmalıdır.
• İkiz evler arasında yangın duvarı bulunur ve bu yapılar ayrı bina olarak değerlendirilir.
• Yüksek binalarda düşey şaftlar en az 120 dakika dayanımlı duvarla, kapakları ise en az 90 dakika dayanımlı olmalıdır.
• Bu duvarlarda hiçbir delik veya boşluk bulunamaz; zorunlu geçişlerde yangın duvarı dayanım süresinin yarısı kadar dayanıklı malzeme kullanılır.
• Tesisat geçişlerinde açıklık kalmayacak şekilde yalıtım yapılmalıdır.

🪟 Cepheler (Madde 27)

• Bina yüksekliği 28.50 m’den fazla ise dış cephe kaplaması zor yanıcı malzeme olmalıdır.
• Diğer binalarda en az zor alevlenici malzeme kullanılabilir.
• İki kat penceresi arasında düşeyde en az 100 cm yangına dayanıklı dolu yüzey bulunmalıdır.
• Orman kenarındaki yapılarda tüm dış cephe hiç yanmaz malzemeden yapılmalı, camlar çift cam veya 30 dakika yangına dayanıklı olmalıdır.

🏗️ Çatılar (Madde 28)

• Çatı kaplaması BROOF sınıfı olmalıdır.
• Kaplama altı yüzey ve yalıtım malzemesi en az zor alevlenici sınıfta olmalıdır.
• Yüksek binalarda ve bitişik nizam yapılarda çatıda yanmaz malzeme kullanılması zorunludur.

📌 Özet

Yangın kompartımanı, yangının yayılmasını sınırlayan, belirli dayanım sürelerine (60, 90, 120 dk) sahip yapısal bir bölümdür. Yönetmelik; kompartıman duvarı zorunluluğu, kat sınırlamaları, yangın duvarları, cephe ve çatı malzemeleri gibi konularda net kurallar getirir. Tüm bu hükümler Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Madde 24–28’de düzenlenmiştir.

Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz lütfen söyleyin.