Yerel Zemin Etki Katsayıları (Bölüm 2.3.3) nedir?

Merhaba,

Sorunuzu, yalnızca verdiğiniz TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) bilgilerine dayanarak cevaplıyorum. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuya ilişkin bir hüküm bulunmadığından doğrudan deprem yönetmeliği hükümlerini kullanıyorum.

Yerel Zemin Etki Katsayıları (Bölüm 2.3.3) – TBDY 2018

Yerel Zemin Etki Katsayıları, deprem hesabında kullanılan ve zemin koşullarına bağlı olarak spektral ivme değerlerini düzelten katsayılardır. Bu katsayılar sayesinde zeminin yapıya olan dinamik etkisi daha gerçekçi bir şekilde modellenir.

Zemin Sınıfları

Yönetmelikte 6 farklı yerel zemin sınıfı tanımlanmıştır:

Her bir zemin sınıfı, zeminin jeofizik ve jeoteknik özelliklerine (kayma dalgası hızı, standart penetrasyon direnci, kohezyonsuz zeminlerde relatif sıkılık vb.) göre belirlenir. ZF sınıfı, özel inceleme gerektiren çok zayıf veya deprem açısından tehlikeli zeminleri ifade eder.

Katsayılar

Yerel Zemin Etki Katsayıları iki farklı periyot aralığı için tanımlanmıştır:

• FS (Kısa Periyot Katsayısı): 0,2 saniye periyot civarındaki deprem etkilerini düzeltmek için kullanılır.
• F1 (1,0 saniye Periyot Katsayısı): 1,0 saniye periyot civarındaki deprem etkilerini düzeltmek için kullanılır.

Bu katsayılar, zemin sınıfına bağlı olarak yönetmelik tablolarından alınır. Örneğin, sert kayalık bir zeminde (ZA sınıfı) FS ve F1 katsayıları genellikle 1,0’a yakın değerler alırken, yumuşak bir zeminde (ZD veya ZE) bu katsayılar daha büyük olur, böylece deprem ivmesinin zemin tarafından büyütülmesi hesaba katılır.

Zemin Sınıfı Belirleme

Zemin sınıfı, sahada yapılan jeofizik ölçümler (örneğin kayma dalgası