Yangın Tehlike Sınıfları (Madde 18-19) nedir?

Merhaba,

Yangın tehlike sınıfları, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)’nin 18. ve 19. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu sınıflandırma, bir binada veya tesiste bulunan yanıcı malzeme miktarına, yangın yüküne ve faaliyet türüne göre yangın riskini belirlemek için kullanılır. Doğru tehlike sınıfının tespiti, yangın güvenlik önlemlerinin (sprinkler sistemi debisi, yangın dayanım süresi, kaçış mesafesi, söndürücü türü ve miktarı, itfaiye su ihtiyacı gibi) projelendirilmesinde temel girdidir.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde (PAİY) yangın tehlike sınıflarına doğrudan atıf bulunmadığından, doğrudan BYKHY hükümleri esas alınmıştır.

Düşük Tehlike Sınıfı (Madde 18)

• Özellik: Yangın yükü düşük, yanıcı malzeme az.
• Örnek Yapılar: Konutlar, büro binaları, okullar.
• Etkileri: Daha az söndürücü kapasitesi, daha uzun kaçış mesafesi, daha düşük yangın dayanım süresi yeterlidir.

Orta Tehlike Sınıfı (Madde 19)

Üç alt sınıfa ayrılır:

• Etkileri:
  • Sprinkler tasarım debisi artar (sınıf yükseldikçe).
  • Yangın dayanım süresi uzar.
  • Kaçış mesafesi kısalır.
  • Söndürücü miktarı ve türü daha kapsamlı hale gelir.

Yüksek Tehlike Sınıfı (Madde 17)

• Özellik: Parlayıcı/patlayıcı maddelerin bulunduğu alanlar.
• Örnekler:
  • LPG tesisleri
  • Akaryakıt depoları
  • Boya/vernik fabrikaları
  • Havai fişek depoları
• Etkileri:
  • En yüksek düzeyde aktif ve pasif yangın güvenlik önlemleri gerekir.
  • Çok düşük kaçış mesafeleri, yüksek dayanım süreleri, özel söndürme sistemleri (örneğin, köpük) zorunludur.
  • İtfaiye su ihtiyacı en yüksek seviyededir.

Tehlike Sınıfının Önemi

Tehlike sınıfı belirlenmeden hiçbir yangın projesi yapılamaz. Madde içerisinde belirtilen kriterler:

• Sprinkler sistemi tasarım debisi — Orta/Yüksek sınıflarda debi artar.
• Yangın dayanım süresi — Düşük sınıfta 30-60 dakika yeterliyken, yüksek sınıfta 120+ dakika gerekir.
• Kaçış mesafesi — Düşük sınıfta 30-45 m, yüksek sınıfta 15 m’ye kadar düşer.
• Söndürücü türü ve miktarı — Düşük sınıfta kuru kimyevi toz yeterliyken, yüksek sınıfta CO₂ veya köpük gerekir.
• İtfaiye su ihtiyacı — Yüksek sınıflarda hidrant sayısı ve debisi artırılır.

İlgili Yönetmelik Hükmü

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik – Madde 18-19: Tehlike sınıfları, binanın kullanım amacına ve yangın yüküne göre bu maddelerdeki tablolara göre belirlenir. Proje aşamasında bu sınıflandırma esas alınarak yangın güvenlik önlemleri tasarlanır.

Uygulamada, bir bina aynı anda birden fazla tehlike sınıfına sahip bölümler içerebilir. Bu durumda her bölüm kendi sınıfına göre değerlendirilir, ancak binanın en yüksek tehlike sınıfı tüm yapıyı etkileyebilir. Projenizi hazırlarken mutlaka yönetmeliğin ilgili maddelerine başvurun ve sınıflandırmayı netleştirin.

Umarım bu açıklamalar yardımcı olmuştur. Başka sorularınız varsa memnuniyetle yanıtlarım.