Bölge Otoparkına Katılım Payı Ödenmesi: Hangi Durumlarda Mümkün?

Sorunuza doğrudan Otopark Yönetmeliği, Madde 4 kapsamında yanıt veriyorum. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda bir hüküm olmadığından, yalnızca Otopark Yönetmeliği'ndeki bilgileri kullanıyorum.

---

Katılım Payı (Bedel) Ödenerek Bölge Otoparkına Yönlendirme

Otopark Yönetmeliği Madde 4, fıkra (f), alt bent (3) uyarınca:

"Otopark ihtiyacı, (1) ve (2) numaralı alt bentlere göre de karşılanamayan parsellerde, ilgili idarelerce, 12 nci maddede yer alan esaslar dâhilinde bedel alınmak suretiyle bölge otoparkından yer tahsis edilerek karşılanır."

Bu düzenleme, otopark ihtiyacının parselde karşılanamadığı durumlarda devreye giren son çaredir. Yani parsel sahibi, belediyeye bir bedel ödeyerek bölge otoparkından yer tahsisi alabilir.

Ancak bu yola başvurulabilmesi için öncelikle iki alternatifin denenmiş ve sonuç alınamamış olması gerekir:

1. Komşu parsellerle ortak otopark uygulaması veya ada içi otopark (f/1)
2. Başka bir parselde tapuya irtifak kurularak otopark temini (f/2) — 1500 metre yarıçap veya 2000 metre yürüme mesafesi içinde

Bu iki yöntemle otopark ihtiyacı karşılanamıyorsa, ancak o zaman bedel ödenerek bölge otoparkına yönlendirme mümkündür.

---

Parsel Büyüklüğünün Rolü

Parsel büyüklüğü bu süreçte doğrudan bir ölçüt değildir, ancak dolaylı olarak tetikleyici faktör olabilir. Madde 4, fıkra (e), bent (1)'de şu düzenleme yer alır:

"Parselin alan veya cephe boyutları nedeniyle otoparkın, bu Yönetmelikte belirtilen en az ölçülerdeki; park alanı, park etme düzeni, dönüş çapı, manevra alanı ve servis yolu alanlarının, tamamen veya kısmen, bodrum katlarda veya parselinde karşılanamadığının... bir teknik raporla idarece tespit edilmesi"

Yani parseliniz çok küçükse veya cephesi dar ise, otopark yapımı fiziksel olarak imkânsız hale gelebilir. Bu durumda idareye başvurarak teknik rapor almanız ve parselde otopark yapılamayacağını belgelemeniz gerekir.

---

Hangi Durumlarda Parselde Otopark Yapılamaz? (e bendi)

Parsel büyüklüğü dışında aşağıdaki durumlar da otopark yapılamaz kabul edilir:

Durum	Açıklama
Kültür varlığı	2863 sayılı Kanun kapsamında tescilli yapı bulunması (e/2)
Jeolojik/topoğrafik engel	Yeraltı su seviyesi, zemin yapısı gibi nedenlerle bodrum kat yapılamaması (e/3)
Ulaşım kısıtlaması	UKOME veya trafik komisyonunca otopark giriş-çıkışına izin verilmeyen yollara cephe olması (e/4)
Bitişik nizam riski	Komşu bina temellerinin alt kotuna inilememesi nedeniyle statik risk (e/6)

Bu durumlardan herhangi biri mevcutsa, önce (f/1) ve (f/2) alternatifleri denenir, sonuç alınamazsa bedel karşılığı bölge otoparkı devreye girer.

---

Özet ve Uygulama Adımları

1. Teknik rapor alın — Parselinizde otopark yapılamayacağını belgeleyin (Madde 4/e bendi kapsamında).
2. Ortak otopark veya irtifak araştırması yapın — Komşu parsellerle anlaşma veya 2000 metre yürüme mesafesinde başka bir parselde irtifak kurma imkânı varsa öncelikle bu yolu deneyin.
3. Başvuru yapın — Yukarıdaki alternatifler mümkün değilse ilgili idareye başvurarak bedel ödeme ve bölge otoparkından tahsis talebinde bulunun.

Önemli Not: Bedel miktarı, Madde 12'de belirtilen esaslar doğrultusunda ilgili idarece belirlenir. Parsel büyüklüğü değil, ihtiyaç duyulan otopark alanı (birim park