Otopark bedeli belediyeye ödenerek otopark yapma zorunluluğundan muaf olunabilir mi?

Merhaba, otopark yükümlülüğü konusundaki sorunuzu Otopark Yönetmeliği kapsamında değerlendiriyorum. Öncelikle belirteyim ki, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda doğrudan bir hüküm bulunmadığından, öncelik kuralı gereği Otopark Yönetmeliği esas alınmıştır.

Otopark bedeli ödeyerek otopark yapma zorunluluğundan tamamen muaf olmak mümkün değildir. Ancak, belirli koşullar altında otopark yapma yükümlülüğü yerine bedel ödeyerek bu yükümlülüğü yerine getirebilirsiniz. Bu düzenleme, Otopark Yönetmeliği'nin 12. maddesi ile tanımlanmıştır.

Madde 12'nin (1) numaralı fıkrası, otopark bedelinin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca alınacağını belirtir. Yani bu bedel, parselde fiziksel otopark yapılamaması veya yapılmasının mümkün olmaması durumunda, belediyeye ödenen bir tür "otopark katkı payı"dır. Bedel ödendiğinde, otopark yapma zorunluluğu ortadan kalkmaz; sadece sorumluluk belediyeye geçer. Belediye, bu bedeli kullanarak bölge otoparkı inşa etmekle yükümlüdür.

Madde 12'nin (7) numaralı fıkrası açıkça der ki: "Otopark bedeli alınan parsellerin otopark ihtiyacının ilgili idarece karşılanması zorunludur. İdarelerce bedel alınmış olan parseller için bölge otoparkları ruhsat tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde tamamlanmak zorundadır." Gördüğünüz gibi, bedeli ödediğinizde muaf olmazsınız; sadece yükümlülüğün yerine getirilme şekli değişir: Yapının bulunduğu parselde otopark yapmak yerine, belediye bu parselin ihtiyacını bölge otoparkı ile karşılamayı taahhüt eder.

Peki bu bedel nasıl ödenir? Aynı maddenin (9) numaralı fıkrası şu şartı koyar: %25'i yapı ruhsatı verilmesi sırasında nakden, kalan %75'i ise yapı kullanma izni verilmeden önce tamamlanmak kaydıyla en çok 36 ay içinde 6 eşit taksitte ödenir. Taksitler her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Yani otopark bedelini taksitlendirme imkânınız vardır, ancak tüm ödeme tamamlanmadan yapı kullanma izni alamazsınız.

İstisnai bir durum: Madde 10'un (1) numaralı fıkrasında, afet riski nedeniyle yıkılan yapıların bulunduğu 500 m² ve daha küçük parseller için özel bir düzenleme yapılmıştır. Bu parsellerde otopark ihtiyacı karşılanamıyorsa, %25 peşin ödeme ile yapı ruhsatı alınabilir ve kalan %75, bölge otoparkı tamamlandıktan sonra 30 gün içinde tahsil edilir. Bu durumda bile tam muafiyet söz konusu değildir; sadece ödeme zamanlaması esnetilmiştir.

Sonuç olarak:

• Otopark yapma zorunluluğundan bütünüyle kurtulamazsınız.
• Otopark bedelini ödeyerek bu yükümlülüğü belediyeye devredebilirsiniz, ancak belediye bölge otoparkını 5 yıl içinde yapmakla yükümlüdür.
• Bedel hesabı Madde 12'nin (11) numaralı fıkrasındaki formülle yapılır: (A + B) x 20 x Y. Burada A arsa payını, B yapı payını (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yayımlanan birim maliyet), 20 manevra alanı dahil minimum birim park alanını (mekanik otoparklarda projedeki ölçü esas alınır), Y ise ilgili meclis kararıyla belirlenen bölge grubu oranını (%60-100 arası) ifade eder.

Önemli uyarı: Madde 12'nin (8) numaralı fıkrasına göre, tahsis edilen alan kamulaştırılamaz veya k