Eski binalardaki asansörlerin modernizasyonunda hangi yönetmeliklere uyulması gerekir?

Merhaba,

Eski binalardaki asansörlerin modernizasyonunda (tadilat, yenileme veya mevcut sistemin güncellenmesi) öncelikle Tip İmar Yönetmeliği (İmar Yönetmeliği) hükümleri esas alınır. Bu yönetmelikte konuya ilişkin açık düzenleme bulunmaktadır:

• Tip İmar Yönetmeliği – Madde 34 / (3):
  “Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda, bu madde hükümlerinin ya da TSE standartlarının uygulanmasında idaresi yetkilidir.”
  Bu hüküm, modernizasyon çalışmalarında ilgili idareye (belediye, il özel idaresi vb.) takdir yetkisi tanır. İdare, gerekirse madde 34’ün tüm asgari ölçü ve şartlarını aynen uygulatabilir veya TSE standartlarına uyulmasına izin verebilir. Bu esneklik, eski yapıların fiziksel kısıtları göz önüne alındığında önemlidir.

• Tip İmar Yönetmeliği – Madde 34 / (7):
  “Asansörün yapılması ve işletilmesi ile ilgili hususlarda; bu madde hükümleri de dikkate alınarak, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve TSE standartları hükümlerine uyulur.”
  Modernizasyonda da bu Yönetmelik ve TSE standartları geçerlidir. Yani asansörün yenilenmesi halinde, yürürlükteki Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve ilgili TSE standartlarına uygun imalat ve montaj yapılması zorunludur.

Bu iki madde dışında, Tip İmar Yönetmeliği – Madde 34’ün diğer fıkraları da dolaylı olarak modernizasyonu etkileyebilir. Örneğin:

• Madde 34 / (2): Tek asansörlü binalarda asansör kabini dar kenarının 1.20 metre, alanının 1.80 m², kapı net geçiş genişliğinin 0.90 metre olması gerekir. İdare, tadilat sırasında bu ölçüleri aynen arayabilir veya TSE’nin daha küçük ölçülerine izin verebilir.
• Madde 34 / (5): 10 kat ve üzeri binalarda en az bir asansörün yük/sedye taşımaya uygun olması (dar kenar 1.20 m, alan 2.52 m², kapı genişliği 1.10 m) şartı, modernizasyonda da uygulanabilir.

Yangın Güvenliği Açısından Uyulması Gereken Ek Hükümler

Modernizasyon kapsamında asansörün yangın güvenliği performansının da iyileştirilmesi gerekir. Bu noktada Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) – Madde 62 devreye girer. İmar Yönetmeliği’nde yangına ilişkin özel bir hüküm olmadığından, bu yönetmelik tamamlayıcı olarak uygulanır. Öne çıkan maddeler:

• Madde 62 / (1): Asansör sistemlerinin, Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği’ne uygun imal ve tesis edilmesi gerekir.
• Madde 62 / (2): Asansör kuyusu ve makine dairesi, yangına en az 60 dakika dayanıklı ve yanıcı olmayan malzemeden yapılmalıdır.
• Madde 62 / (3): Aynı kuyu içinde 3’ten fazla kabin düzenlenemez; 4 kabin varsa ikişerli gruplar arasında 60 dakika yangına dayanıklı ayırıcı olmalıdır.
• Madde 62 / (4): Asansör kuyusunda en az 0.1 m² (veya kuyu alanının 0.025 katı) havalandırma ve dumandan arındırma bacası bulundurulmalı veya kuyu basınçlandırılmalıdır. Bodrum kata hizmet veren asansörlerde korunmuş koridor veya yangın güvenlik holü şarttır.
• Madde 62 / (5): Yüksek binalarda ve topluma açık yapılarda asansörlerin yangın uyarısında otomatik olarak acil çıkış katına dönmesi, kapılarını açık bekletmesi, deprem sensörü ile donatılması gerekir.
• Madde 62 / (7): Asansör kat kapılarının TS EN 81-58 standardına uygun ve Ek-3/B’de belirtilen yangın dayanım özelliklerini haiz olması zorunludur.
• Madde 62 / (8): Asansör holünde “YANGIN SIRASINDA K