Asansör Kapasitesi Hesaplama Hakkında

Sayın Kullanıcı,

Sorunuzu yanıtlayabilmek için öncelikle elimdeki mevzuat kaynaklarını inceledim. Ne yazık ki, asansör kapasitesinin (yani taşıma yükü veya kişi sayısı cinsinden) nasıl hesaplanacağına dair verilen wiki kapsamında yeterli bilgi bulunmamaktadır.

Mevcut Bilgilerin Değerlendirmesi

Elimdeki tek ilgili kaynak Tip İmar Yönetmeliği Madde 34’tür. Bu madde asansörlerin boyutları (dar kenar, alan, kapı genişliği) ve zorunluluk durumları hakkında hükümler içermekle birlikte, taşıma kapasitesi (örneğin kaç kişilik veya kaç kg yük taşıyabileceği) konusunda herhangi bir hesaplama yöntemi veya formül vermemektedir.

Tip İmar Yönetmeliği Madde 34’te yer alan boyut bilgileri:

• Tek asansörlü binalarda: Kabin dar kenarı 1.20 m, alanı 1.80 m², kapı net geçiş genişliği 0.90 m.
• 10 kat ve üzeri binalarda sedye taşıma amacıyla: Dar kenar 1.20 m, alan 2.52 m², kapı genişliği net 1.10 m.
• Sahanlık genişliği: Sürgülü kapıda 1.20 m, dışa açılan kapıda 1.50 m.

Bu ölçüler bir kapasite belirtmez, sadece fiziksel boyutları tanımlar. Asansörün taşıma kapasitesi (yük sınıfı, kişi sayısı) genellikle TS EN 81-1/2 gibi TSE standartlarına ve Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB)’ne göre belirlenir. Ancak bu standartların içeriği wiki context’te yer almamaktadır.

Neden Kapasite Hesaplaması Yapılamıyor?

1. Yönetmeliklerde kapasite formülü yok: Tip İmar Yönetmeliği sadece asansörün zorunlu olduğu durumları, minimum boyutları ve sayılarını düzenler. Kabin içine kaç kişi sığacağı veya kaç kg yük taşıyacağı mühendislik hesaplarına (asansör imalatçısı ve proje müellifi tarafından) bırakılmıştır.

2. İlgili standartlar wiki’de yok: Madde 34/7’de atıf yapılan Asansör Yönetmeliği ve TSE standartları, kapasite hesabının dayanağıdır. Ancak bu belgelerin içeriği verilmemiştir.

3. Diğer yönetmeliklerde bilgi bulunmamaktadır: Deprem, Yangın veya Yapı Denetim yönetmeliklerine ait herhangi bir madde sunulmamıştır. Bu nedenle alternatif kaynak da yoktur.

Sonuç

Bu konuda wiki’de yeterli bilgi bulunmadığını üzülerek belirtmek zorundayım. Asansör kapasitesi hesaplaması şu anki mevzuat bilgilerimle yanıtlanamaz. Kapasite (yük ve kişi sayısı) için Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve ilgili TS EN 81-1 standardına başvurmanızı; ayrıca asansör projesini hazırlayan makine mühendisinden veya ilgili idareden (belediye/valilik) net bilgi almanızı öneririm.

Eğer asansörün zorunluluğu, sayısı veya boyutları hakkında bir sorunuz olursa, Tip İmar Yönetmeliği Madde 34 kapsamında size yardımcı olabilirim. Ancak kapasite hesabı maalesef mevcut kaynaklarla cevaplanamamaktadır.