Yığma Bina Sınırlama ve Boyutlar (Bölüm 11) ne kadar olmalıdır?

Merhaba, yığma bina sınırlama ve boyutları konusunda net bir cevap vermek için öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kontrol edilmiştir. PAİY’de yığma binaların azami kat sayısı ve minimum duvar kalınlığına dair özel bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, sorunuza yanıt Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018), Bölüm 11 – Yığma Bina Tasarımı esas alınarak verilecektir.

Maksimum Kat Sayısı

TBDY 2018, Bölüm 11 kapsamında yığma binaların deprem performansına göre üç ana türü tanımlar ve her biri için azami kat adedi aşağıdaki gibidir:

Bu sınırlamalar, deprem bölgesi ve taşıyıcı sistemin süneklik düzeyine göre belirlenmiştir. Donatısız yığma binalar en düşük sünekliğe sahip olduğu için sadece 2 katla sınırlandırılmıştır. Donatılı ve kuşatılmış sistemler ise daha yüksek süneklik sağladığından 4 ve 5 kata izin verilmiştir.

Minimum Duvar Kalınlığı

Verilen yönetmelik bilgisinde minimum duvar kalınlığı için herhangi bir sayısal değer belirtilmemiştir. Bununla birlikte TBDY 2018, Bölüm 11’de genellikle taşıyıcı duvar kalınlıkları, kullanılan malzeme ve kat yüksekliğine bağlı olarak en az 20 cm gibi pratik bir değer öngörülür. Ancak elinizdeki bilgi kaynağında bu değer yer almadığı için kesin bir sayı veremiyorum. Yönetmeliğin ilgili bölümünde duvar kalınlığı, duvarın boyutları, rijitlik ve stabilite hesaplarına göre belirlenir.

Önemli Uyarılar

1. PAİY’in üstünlüğü: Eğer Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yığma binalara dair farklı bir hüküm varsa (örneğin ilave kat sınırlaması), o hüküm TBDY’nin çelişen maddesini geçersiz kılar. Ancak mevcut bilgide böyle bir çelişki yoktur.
2. Deprem Bölgesi Etkisi: TBDY’deki kat sınırları, deprem tehlike seviyesine (DTS) göre değişebilir. Verilen bilgide DTS = 4 için donatısız yığmada 2 kat denmiştir; daha düşük DTS’lerde (örneğin DTS=1,2) kat sayısı artabilir.
3. Donatılı ve Kuşatılmış Tanımı: Donatılı yığma, düşey ve yatay donatı içerir. Kuşatılmış yığma ise betonarme çerçeve veya perde ile çevrilmiş duvarlardır. Her iki sistemde de kat sınırı, yapının süneklik kapasitesine göre yükseltilmiştir.

Tavsiyeler

• Projenizi hazırlarken TBDY 2018 Bölüm 11’deki tüm tabloları, koşulları ve hesap yöntemlerini dikkate alın.
• Duvar kalınlığı için en az 20 cm pratik bir başlangıçtır, ancak nihai değer statik hesapla onaylanmalıdır.
• Yerel imar yönetmeliklerinizde (varsa) ek kısıtlamalar olabileceğini unutmayın.

Umarım bu açıklama size yardımcı olur. Başka sorularınız varsa yine buradan danışabilirsiniz.