Yapı kayıt belgesi olan bina depreme dayanıklı mıdır?

Yapı Kayıt Belgesi (imar barışı kapsamında alınan belge) ile depreme dayanıklılık arasındaki ilişkiyi netleştirelim. Elimizdeki mevzuat dokümanlarında (özellikle Deprem Mevzuatı ve Riskli Yapı Tespiti bölümleri) bu konuya dair doğrudan bir hüküm bulunmamakla birlikte, mevcut düzenlemelerden yola çıkarak şu tespitler yapılabilir:

Yapı Kayıt Belgesi Ne İfade Eder?

• İmar barışı kapsamında düzenlenen bu belge, yapının ruhsatsız veya ruhsata aykırı durumunu kayıt altına alarak elektrik, su gibi aboneliklerin yapılmasını ve kullanım amacı değişikliğini mümkün kılar.
• Deprem güvenliği analizi içermez. Belge sadece yapının o anki fiziki durumunu kaydeder; taşıyıcı sisteminin deprem performansı hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaz.

Deprem Dayanıklılığı Nasıl Belirlenir?

• Riskli Yapı Tespiti başlığı altında açıklandığı üzere, bir yapının deprem güvenliği 6306 sayılı Kanun kapsamında lisanslı kuruluşlarca yapılan teknik inceleme ile belirlenir. Bu incelemede TBDY 2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) esas alınarak yapının performansı hesaplanır.
• Verilen mevzuat parçalarında (Madde 13 ve 15) deprem performans değerlendirmesi için ayrıntılı yapısal analiz, malzeme numunesi, zemin etkileşimi gibi kriterler sıralanmıştır. Yapı Kayıt Belgesi sürecinin bu teknik aşamaları içermediği açıktır.

Sonuç

Bir binanın Yapı Kayıt Belgesi'ne sahip olması, depreme dayanıklı olduğu anlamına kesinlikle gelmez. Deprem güvenliği, binanın Riskli Yapı Tespiti kapsamında yapılacak ayrı bir mühendislik değerlendirmesi ile ortaya konur. Yapı kayıt belgesi olsa dahi, yapılan inceleme sonucunda riskli bulunan binalar yıkılmak zorundadır.

Eğer binanızın deprem performansını merak ediyorsanız, bir an önce lisanslı bir kuruluşa başvurarak resmi tespit yaptırmanız gerekir.