Yapı Denetimi Kanunu Kapsam ve İstisnalar (Kanun 4708 Madde 1) nedir?
Yapı Denetimi Kanunu Kapsam ve İstisnaları (Kanun 4708 Madde 1)
Genel Kapsam
Yapı Denetimi Hakkında Kanun (4708 sayılı) Madde 1 uyarınca, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak tüm yapılar bu Kanun kapsamında denetime tabidir. Yani kanunun temel kuralı, her yapının denetlenmesidir. Ancak kanun koyucu, bazı yapı türlerini istisna tutarak bu kapsamın dışında bırakmıştır.
Kapsam Dışı Yapılar (İstisnalar)
Aşağıdaki yapılar Yapı Denetimi Kanunu kapsamı dışındadır ve bu yapılar için yapı denetim kuruluşlarına başvuru zorunluluğu yoktur:
| İstisna Türü | Koşulu |
|---|---|
| Kamu yapı ve tesisleri | İmar Kanunu Madde 26 kapsamında yapılanlar |
| Ruhsata tabi olmayan yapılar | İmar Kanunu Madde 27 kapsamındakiler |
| Müstakil küçük yapılar | Bodrum katı hariç en fazla 2 kat ve toplam inşaat alanı ≤ 200 m² |
| Tarım/hayvancılık yapıları | Entegre tesis niteliğinde olmayanlar |
| Güneş/rüzgar enerji santralleri | 2024 yılında eklenen istisna |
| Kırsal küçük konut | Köy yerleşik alanı/iskân dışı/nüfusu <5000 belediye sınırlarında, bodrum hariç max 2 kat + toplam ≤ 500 m² + müştemilat |
Önemli Kurallar ve Uyarılar
- Birden fazla müstakil yapı durumunda: Tüm yapıların toplam inşaat alanı 200 m²'yi aşıyorsa, Kanun uygulanır. Yani her bir yapı tek başına 200 m² altında olsa bile toplam alan eşiği aşarsa denetim zorunluluğu doğar.
- Kapsam dışı yapılarda, İmar Kanunu Madde 26 ve 28 hükümlerine göre mimar veya mühendis fenni mesuliyet üstlenmek zorundadır. Yani bu yapılar hiçbir teknik sorumluluk olmadan inşa edilemez.
- Müstakil küçük yapı istisnası, bağımsız ve tek başına kullanılan yapılar için geçerlidir.
Tanımlar (Madde 1)
Bu Kanun kapsamında bazı temel terimlerin tanımları şöyledir:
| Terim | Tanım |
|---|---|
| Yapı inşaat alanı | Işıklıklar hariç, bodrum, asma kat, çatı arası dâhil tüm katların alanı |
| Yapı hasarı | Kullanım hasarı hariç, fen/sanat kurallarına aykırılıktan doğan hasar |
| Yapım süresi | Ruhsat tarihinden kullanma izni tarihine kadar geçen süre |
| Hizmet bedeli yaklaşık maliyet | İnşaat alanı × Bakanlıkça belirlenen birim maliyet |
| Taşıyıcı sistem | Temel, karkas, duvar, döşeme, çatı gibi yük taşıyan/aktaran bölümler |
Sonuç
Özetle, Yapı Denetimi Kanunu (4708) Madde 1 kapsamında, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki ve dışındaki yapılar denetlenir. Ancak kamu yapıları, ruhsata tabi olmayan yapılar, 2 katı ve 200 m²'yi geçmeyen müstakil küçük yapılar, entegre olmayan tarım/hayvancılık yapıları, güneş/rüzgar enerji santralleri ve kırsal küçük konutlar bu kapsamın dışındadır. Bu istisnaların dışındaki her yapı için yapı denetim kuruluşu ile sözleşme yapılması zorunludur. Aksi halde yapı ruhsatı alınamaz ve inşaata başlanamaz.
Not: Verilen bilgiler yalnızca 4708 sayılı Kanun'un 1. maddesine dayanmaktadır. Bu konuda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde ek veya çelişen bir hüküm bulunmamaktadır.
Kaynak: 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, Madde 1
Kaynak: genel
Hesaplama Araçlarımız
Yapı projeleriniz için ücretsiz hesaplama araçları
İlgili Sorular
Bu konuda başka sorunuz mu var?
mimari.ai yapay zeka desteklidir. Kritik kararlar için uzman görüşü alınız.