Su deposu ve hidrofor sistemi gereksinimleri nelerdir?

Merhaba, sorunuzu yanıtlarken öncelikle Tip İmar Yönetmeliği (İmar Yönetmeliği) hükümlerini esas alacağım. Zira imar mevzuatı, yapıların temel ihtiyaçlarına dair asgari şartları belirler; yangın yönetmeliği ise yangın güvenliği özelinde tamamlayıcı hükümler getirir. İkisi arasında çelişki yoktur, aksine birbirini bütünler. İşte detaylı gereksinimler:

---

A. Tip İmar Yönetmeliği – Madde 36: Su Deposu Hacmi ve Hidrofor Zorunluluğu

1. Minimum Su Deposu Hacimleri

Yapı Türü	Minimum Su Deposu Hacmi
Çok yüksek yapılar (tanımı ilgili yönetmeliklerde yapılır)	30 m³
Umumi binalar ve yüksek katlı yapılar	15 m³
10 bağımsız bölüme kadar konut binaları	3 m³
Diğer binalar	5 m³

2. Konutlarda Artan Bağımsız Bölümler İçin Hacim Artışı Konut binalarında 10 bağımsız bölümden sonraki her ilave bağımsız bölüm için su deposu hacmi 0,50 m³ arttırılır. Örneğin 12 daireli bir apartmanda: 3 m³ + (2 × 0,50 m³) = 4 m³ olmalıdır.

3. Hidrofor Zorunluluğu Su deposunun bulunduğu kottan üst katlara cazibeli akış mümkün değilse hidrofor sistemi zorunludur. Hidrofor, binanın tüm katlarına yeterli basınçta su iletecek şekilde tasarlanmalıdır.

4. Depo Yerleşimi ve Yapım Malzemesi

• Su deposu, bodrum katında, çatı katında veya bina dışında (ön, yan, arka bahçede toprağa gömülü) tertiplenebilir.
• Her durumda gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınmalıdır.
• Depo malzemesi: Betonarme, paslanmaz çelik veya sıhhi şartlara uygun benzeri bir malzemeden, taşıyıcı sistemden bağımsız olarak yapılmalıdır.

5. Yangın Söndürme Sistemine Etkisi İmar Yönetmeliği, yangın rezervi için ayrı bir hacim belirtmez. Ancak yangın söndürme sistemlerinin su ihtiyacı aşağıda açıklanan BYKHY Madde 92 kapsamında ayrıca karşılanmalıdır. Yani yangın suyu deposu, kullanma suyu deposundan ayrı bir bölüm veya ayrı bir depo olarak düzenlenebilir.

---

B. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) – Madde 92: Yangın Rezervi ve Hacim Hesabı

Yangın söndürme sistemleri için su deposu hacmi, bina tehlike sınıfına ve sistem türüne göre hesaplanır.

1. Temel Kural

• Sulu söndürme sistemleri (yağmurlama, yangın dolabı, hidrant) için kullanılan su deposunun yangın rezervi bölümü başka amaçla kullanılamaz.
• Depo hacmi, aşağıdaki süre ve debi değerlerine göre belirlenir:

Tehlike Sınıfına Göre Süreler

• Düşük tehlike: 30 dakika
• Orta tehlike: 60 dakika
• Yüksek tehlike: 90 dakika

2. Hesaplama Yöntemi

• Yağmurlama sistemi, yangın dolabı ve hidrant varsa, Ek-8/A tablosu veya hidrolik hesap kullanılır.
• Sadece yangın dolapları varsa: Tasarım debisi (TS EN 671-1/2’ye uygun) × tehlike sınıfı süresi.
• Sadece çevre hidrantı varsa: En az 1900 lt/dak debi × 90 dakika (standart), ya da 7/12. madde kapsamındaki alanlarda 5700 lt/dak × 60 dakika.

3. Uygulama Notu Yangın suyu deposu hacmi, kullanma suyu deposuna ek olarak hesaplanır. Ancak yapıda sadece yangın dolapları sistemi varsa ve kullanım alanı yüksek tehlike sınıfı değilse, yangın dolapları doğrudan binanın kullanma suyu sistemine bağlanabilir – ayrı bir depo gerekmeyebilir.

---

C. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Öncelik her zaman Tip İmar Yönetmeliği’ndedir. Örneğin 10 daireli bir konut binası için imar yönetmeliği minimum 3 m³ su deposu şart koşar. Yangın yönetmeliği bu hacme ilave yangın rezervi talep edebilir.
• Hidrofor için imar yönetmeliği “cazibeli akım mümkün olmadığında” zorunluluk getirir. Yangın hidroforu ayrı olarak düşünülmelidir (BYKHY kapsamında yangın pompaları ayrı madde ile düzenlenir).
• Her iki yönetmelik de drenaj, yalıtım ve sıhhi şartlara uygunluk konusunda ortak hassasiyet taşır.

---

Özet Tablosu (İmar Yönetmeliği Esas Alınarak)

Kriter	Şart
Minimum depo hacmi (konut, ≤10 b.b.)	3 m³
Her ek bağımsız bölüm için artış	0,50 m³
Umumi / yüksek katlı yapı min.	15 m³
Çok yüksek yapı min.	30 m³
Diğer binalar min.	5 m³
Hidrofor	Cazibeli akım yoksa zorunlu
Depo yeri	Bodrum, çatı, bahçe (gömülü)
Depo malzemesi	Betonarme, paslanmaz çelik veya benzeri
Yangın rezervi	BYKHY Madde 92’ye göre ayrıca hesaplanır

---

Önemli Uyarı: Bu yanıtta yer alan tüm sayısal