Binalarda Doğalgaz Tesisatı Kuralları

Aşağıda binalarda doğalgaz tesisatına ilişkin kurallar, PAİY (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği) öncelikli olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre derlenmiştir.

---

1. Kat Yüksekliğine Göre Baca ve Cihaz Kuralları (PAİY Madde 33)

Bina Kat Adedi	Kural
5 ve üzeri katlı	Her mutfakta her cihaz için müstakil baca zorunludur
10 ve üzeri katlı	Hermetik cihaz kullanımı zorunludur

---

2. Cihaz Yerleşim Yasakları (PAİY Madde 33/8)

• Şofben ve kombi: Havalandırmadan uzak piyeslerde, banyo ve tuvalette yer alamaz.
• Denge bacalı olmayan doğalgaz sobaları: Her biri ayrı bacaya bağlanmalıdır (PAİY Madde 33/12).
• Elektrik ve doğalgaz aynı bacadan geçirilemez (PAİY Madde 33/10).

---

3. Projelendirme ve Ruhsat (PAİY Madde 57, 59)

• Tüm belediye binaları için bina girişinden sayaca kadar doğalgaz tesisatı projelendirilmelidir (PAİY Madde 57/7-b).
• Katı/sıvı yakıttan doğalgaza dönüşüm ruhsat gerektirmez (PAİY Madde 59/2).

---

4. Gaz Dedektörü Zorunluluğu (BYKHY Madde 55-57)

Mahal	Zorunluluk Durumu
Kazan dairesi (doğalgaz/LPG)	Zorunlu (BYKHY Madde 55/5)
Büyük mutfaklar (>100 kişi)	Zorunlu (BYKHY Madde 57)
LPG kullanılan mahaller	Zorunlu
Konut mutfakları	Tavsiye niteliğinde (zorunlu değil)

---

5. Havalandırma Kuralları

• Hermetik (Tip C) cihazlar: Yanma havasını dışarıdan alır, atık gazı dışarı verir. Oda havasıyla temas etmediğinden ayrı havalandırma gerektirmez.
• Konvansiyonel (Tip B) cihazlar: Yanma havasını odadan alır, yeterli havalandırma zorunludur. Bacaya bağlantı da zorunludur.
• Bacasız kullanım kesinlikle yasaktır (CO zehirlenme riski).

---

6. Kazan Dairesi Kuralları (BYKHY Madde 54-55)

• Doğalgaz veya LPG kullanılan kazan dairesinde gaz algılayıcı (dedektör) + otomatik kesme vanası şarttır (BYKHY Madde 55/5).
• Kazan dairesi topraklaması, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği'ne uygun yapılır (BYKHY Madde 55/6).
• Doğalgaz tesisatı veya bağlantı elemanlarının üzerinde ve çok yakınında yanıcı maddeler bulundurulamaz (BYKHY Madde 112/e).
• Doğalgaz kullanım mekanlarında, herkesin görebileceği yerlere uyarı levhaları asılır (BYKHY Madde 112/f).

---

7. Boru ve Malzeme Kuralları

Malzeme	İç Mekan	Dış Mekan/Gömülü
Çelik boru	✅ Zorunlu	✅ Uygun
Bakır boru	✅ Uygun	Koşullu
Polietilen (PE)	❌ Yasak	✅ Gömülü hatlarda uygun
Galvanizli boru	❌ Yasak	❌ Yasak

• PE borularda minimum gömme derinliği: 0,60 m (araç trafiği olan yerlerde daha derin).

---

8. Basınç Testi ve Periyodik Kontrol

• Tesisat montajı sonrası basınç testi zorunludur.
• Bina içi tesisat, gaz kesme vanaları, tüketim cihazları ve bacaların periyodik kontrolleri ve bakımları yetkili servislere yaptırılır (BYKHY Madde 112/ı).
• Servis kutusu önüne müdahaleyi zorlaştıracak malzeme konulamaz ve araç park edilemez (BYKHY Madde 112/h).

---

9. Kullanıcı Eğitimi ve Uyarılar

• Doğalgaz kullanıcıları tesisatı tanımalı, gaz kesme vanalarının yerlerini öğrenmeli ve gaz kaçağı durumunda hareket tarzını bilmelidir (BYKHY Madde 112/i).
• Gaz ana vanasının yerini gösteren plaka, bina girişinde kolayca görülebilecek bir yere asılır (BYKHY Madde 55/4).

---

Özet: PAİY Madde 33 kat yüksekliğine bağlı baca ve cihaz kurallarını, BYKHY Madde 55 ise kazan dairesinde gaz dedektörü zorunluluğunu düzenler. Hermetik cihazlar 10+ katlı binalarda zorunlu olup, şofben/kombi banyo ve tuvalete konulamaz. Tüm tesisat basınç testinden geçmeli ve periyodik bakımları yetkili servislerce yapılmalıdır.