Şantiyede kullanılması zorunlu kişisel koruyucu donanımlar nelerdir?

Şantiyede zorunlu kişisel koruyucu donanım (KKD) listesine yönelik sorunuz, mevcut veri tabanında yalnızca genel çerçeve kapsamında ele alınabilmektedir. Doğrudan “inşaat şantiyesinde hangi KKD’ler zorunludur” başlıklı bir liste wiki içeriğinde bulunmamaktadır. Ancak konuyla ilgili yönetmelik hükümlerini ve dayanakları aşağıda özetliyorum:

---

İlgili Yönetmelik ve Maddeler

Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Yönetmeliği

Amaç (Madde 1):

MADDE 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, işyerindeki risklerin önlenmesinin veya yeterli derecede azaltılmasının, teknik tedbirlere dayalı toplu korunma ya da iş organizasyonu veya çalışma yöntemleri ile sağlanamadığı durumlarda kullanılacak kişisel koruyucu donanımların özellikleri, temini, kullanımı ve diğer hususlarla ilgili usul ve esasları belirlemektir. (Kaynak: Ana_Yonetmelikler/yonetmelikler/09_isg/isg-kkd-madde-1)

Öncelik Kuralı (Madde 5):

MADDE 5 – Kişisel koruyucu donanım, risklerin, toplu korunmayı sağlayacak teknik önlemlerle veya iş organizasyonu ve çalışma yöntemleriyle önlenemediği, tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır. … İşveren, toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik verir. (Kaynak: Ana_Yonetmelikler/yonetmelikler/09_isg/isg-kkd-madde-5)

Zorunluluk ve Uygulama (Madde 8):

MADDE 8 – (1) … Ek-3’te belirtilen işlerde ve benzeri işlerde, toplu korunma yöntemleri ile risklerin önlenemediği veya tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda kullanılır. Ek-1’de örneği verilen tabloya göre riskler değerlendirilir ve çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden kişisel koruyucu donanım kullanılması gereken durumlar belirlenir. İşveren Ek-2’de belirtilen kişisel koruyucu donanımlardan gerekli olanları sağlar. (Kaynak: Ana_Yonetmelikler/yonetmelikler/09_isg/isg-kkd-madde-8)

Bu maddelerde atıfta bulunulan Ek-2 (zorunlu KKD listesi) ve Ek-3 (ilgili işler/sanayi kolları) mevcut wiki içeriğinde yer almamaktadır.

---

Şantiyeye Özel Durum

Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY/Tip İmar) öncelikle incelenmiştir. Ancak bu yönetmeliğe ait wiki içeriği bulunmadığından imar yönetmeliğinde şantiye KKD’lerine dair özel bir hüküm olup olmadığı değerlendirilememiştir. Yine de yaygın uygulamada, imar yönetmelikleri KKD listesi vermez; bu husus tamamen İSG mevzuatına bırakılmıştır.

---

Eksik Bilgi ve Yönlendirme

Mevcut veriler ışığında şantiyede zorunlu KKD’lerin tam listesini sunmak mümkün değildir. Çünkü:

• Listedeki bütün KKD türleri, Ek-2’de sıralanmış olup bu ek wiki’de yoktur.
• “Şantiye” özelinde Ek-3’te hangi işlerin sayıldığı da bilinmemektedir.

Yönetmelik hükümlerine göre yapmanız gerekenler şunlardır:

1. Risk değerlendirmesi yapın (Madde 8 atfıyla Ek-1’deki tabloyu kullanarak).
2. Toplu korunma yöntemlerini önceliklendirin (Madde 5).
3. Kalan riskler için İşveren, Ek-2’de yer alan KKD’lerden uygun olanları temin etmek ve kullanımını sağlamakla yükümlüdür (Madde 8/1).
4. Çalışanlar, kendilerine sağlanan KKD’leri doğru kullanmak, korumak, uygun şekilde muhafaza etmek ve arıza/eksiklikleri işverene bildirmekle yükümlüdür (Madde 8/2-3).

---

Sonuç

❌ Bu konuda wiki’de yeterli bilgi bulunmamaktadır. Şantiyede hangi KKD’lerin zorunlu olduğuna dair somut liste (barem, gözlük, eldiven, iş ayakkabısı, emniyet kemeri vb.) veri tabanımızda yer almadığından, eksik veya yanıltıcı bir liste sunmak istemem.

Çözüm olarak:

• İlgili Yönetmeliğin Ek-2 ve Ek-3 belgelerine (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın resmi internet sitesi veya Resmî Gazete) başvurmanızı,
• Şantiye sahasında sektörel risk değerlendirmesi rehberlerini (örneğin TOBB veya T