Bina yıkım işlemlerinde güvenlik önlemleri nelerdir?

Bina yıkım işlemlerinde, hem çalışanların hem de çevredekilerin sağlık ve güvenliğini korumak için kapsamlı tedbirler alınması zorunludur. Bu önlemler, yıkım öncesi hazırlık, yıkım sırasındaki uygulamalar ve çevre koruma esaslarını içerir.

Detaylar

Temel güvenlik önlemleri İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı başta olmak üzere ilgili mevzuatta detaylıca tanımlanmıştır:

Yıkım Öncesi Hazırlık

• Altyapı Bağlantılarının Kesilmesi: Yapıdaki havagazı, su ve elektrik bağlantıları yıkımdan önce mutlaka kesilir (İSG-Y01 Mad. 17/75-a).
• Güvenlik Alanı Oluşturma: Yıkılacak kısmın etrafında güvenlik alanı bırakılarak gerekli tedbirler alınır (İSG-Y01 Mad. 17/75-a).
• Asbest Araştırması: Özellikle asbest içermesi muhtemel yapılarda, çalışmaya başlamadan önce bina sahibinden de bilgi alınarak asbestli malzeme araştırması yapılır (İSG-Y01 Mad. 17/76-a).
• Geri Kazanılabilir Malzemelerin Ayrıştırılması: Kapı, pencere, dolap gibi inşaat malzemeleri ve tehlikeli atıklar yıkım öncesinde yapıdan ayıklanarak ayrı toplanır (CEV-Y04 Mad. 19).

Yıkım Sırasında Alınacak Önlemler

• İşin Planlanması ve Gözetim: Tüm yıkım çalışmaları, işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişinin gözetimi altında planlanır ve yürütülür (İSG-Y01 Mad. 17/75-ç).
• Toz ve Moloz Kontrolü: Yıkım esnasında toz kalkmaması ve oluşan malzeme-molozun güvenli bir şekilde uzaklaştırılması için gerekli tedbirler alınır (İSG-Y01 Mad. 17/75-d).
• Düşen Cisimlere Karşı Koruma: Yapı alanında cisimlerin düşerek tehlike oluşturabileceği bölgelere girişler önlenir veya kapalı geçitler yapılır. Malzemeler doğrudan atılmaz, moloz kaydırakları gibi yöntemlerle indirilir (İSG-Y01 Mad. 17/8-12).
• Patlatma Güvenliği: Eğer patlatma yapılacaksa, alanın etrafında uygun güvenlik tedbirleri alınmadan patlatma yapılmaz (İSG-Y01 Mad. 17/75-d).
• Enerji Tesisleri: Enerji dağıtım tesisleri yangın veya patlama riski oluşturmayacak ve elektrik çarpmasına karşı koruma sağlayacak şekilde tasarlanır (İSG-Y01 Mad. 17/13).

Çevre ve Çalışma Alanı Güvenliği

• Yol ve Kaldırım Güvenliği: Yapı yol kenarındaysa, yaya ve taşıtların güvenliği için tehlike önleyici tedbirler alınır. Yola 3 metre ve daha az mesafede yapılan yıkımlarda yapı önü perde ile kapatılır ve geceleri aydınlatılır (İmar Mevzuatı Mad. 34/Y01).
• Yüksekte Çalışma: Yüksekte yapılan tüm çalışmalar ehil bir kişinin gözetiminde gerçekleştirilir. Çalışma platformları düşmeye karşı korunaklı olur, gerekirse korkuluk, güvenlik ağı ve yaşam hatları kullanılır (İSG-Y01 Mad. 17/ğ, 79-80).
• Hijyen, Sağlık ve Çevre: Yıkım işleri, çalışanların ve çevredekilerin sağlığını tehdit etmeyecek, iklime ve çevre kalitesine önemli derecede zarar vermeyecek şekilde yapılır (Yapı Denetimi Mad. 61/YAD-Y04).

İstisna ve Uyarılar

• Asbestli Yapılar: Asbest içeren binaların yıkımı, “Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” hükümlerine kesin olarak uygun yapılmak zorundadır (CEV-Y04 Mad. 19).
• Hidrolik Ekipman: Yıkım iş makineleri (hidrolik kırıcı vb.) kullanılırken, kolon ve kiriş gibi beton yapıların öncelikle kesilerek veya parçalanarak güvenli şekilde işlem yapılması esastır (CEV-Y04 Mad. 19).

Referanslar:

• Yıkım İşlerinde Genel Güvenlik Kuralları (İSG-Y01 Mad. 17)
• Geri Kazanım ve Asbest Esasları (CEV-Y04 Mad. 19)
• Yol ve Kaldırım Güvenliği (İmar Mevzuatı Mad. 34)
• Yapı İşlerinde Hijyen, Sağlık ve Çevre (Yapı Denetimi Mad. 61/YAD-Y04)