Şantiye Şefi Yönetmeliği — Detay Hakkında Kapsamlı Bilgilendirme

Merhaba,

Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik, yapı ruhsatına tabi her türlü yapım ve yıkım işlerinde görev alacak şantiye şeflerinin niteliklerini, görev ve sorumluluklarını, çalışma koşullarını düzenleyen ve 5 Haziran 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bir mevzuattır. Yönetmelik, 16 Eylül 2025 tarihli değişiklikle güncellenmiştir. Aşağıda, yönetmeliğin önemli başlıklarını detaylarıyla açıklıyorum.

Yönetmeliğin Kapsamı ve Zorunluluk

Yönetmelik, yapı ruhsatına tabi her türlü yapım ve yıkım işinde şantiye şefi bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu, inşaat faaliyetlerinin mevzuata uygun, güvenli ve denetimli yürütülmesinin temel şartlarından biridir.

Kimler Şantiye Şefi Olabilir? (Madde 6)

Şantiye şefi olabilmek için belirli mesleki yeterlilikler aranmaktadır:

• Mimar, İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Elektrik Mühendisi veya Elektrik-Elektronik Mühendisi (eşdeğerlik ile) unvanına sahip olanlar.
• İlgili alanlarda tekniker veya teknik öğretmen olanlar, ancak bu kişilerin görev alabileceği yapı türleri ve sınıfları sınırlandırılmıştır (genellikle daha basit ve küçük ölçekli yapılar).

Kimler Şantiye Şefi Olamaz?

Yönetmelik, şantiye şefi olma ehliyetini engelleyen durumları da açıkça belirtmiştir:

• Mesleki faaliyetten yasaklanmış olanlar.
• Tam zamanlı olarak başka bir işte çalışanlar.
• 75 yaşını doldurmuş olanlar (2022 yılındaki değişiklikle getirilmiş bir sınırlamadır).
• Şantiyede fiilen çalışmasına engel teşkil edecek bir durumu bulunanlar.

Aynı Anda Üstlenilebilecek İş Sayısı (Madde 7)

Bu, yönetmeliğin en kritik ve sayısal değerlerle netleştirilmiş hükümlerinden biridir. Bir şantiye şefinin aynı anda sorumluluğunu üstlenebileceği azami iş sayısı, mesleki unvanına ve projelerin büyüklüğüne göre değişmektedir.

Mimar ve Mühendisler İçin (Madde 7/4):

• Sorumlu olduğu her bir yapının inşaat alanı 1.500 m²'yi geçmemek kaydıyla en fazla 4 iş.
• Sorumlu olduğu her bir yapının inşaat alanı 4.500 m²'yi geçmemek kaydıyla en fazla 3 iş.
• Sorumlu olduğu her bir yapının inşaat alanı 7.500 m²'yi geçmemek kaydıyla en fazla 2 iş.
• Sorumlu olduğu yapının inşaat alanı 7.500 m²'den büyükse veya bir kamu yatırımı ise, şantiye şefi yalnızca bu 1 işte görev alabilir.

Tekniker ve Teknik Öğretmenler İçin (Madde 7/9):

• En fazla 3 işte görev alabilirler, ancak her bir yapının inşaat alanı 1.500 m²'yi geçemez. Ayrıca, görev alabilecekleri yapı sınıfları (örneğin, I. ve II. grup yapılar gibi) yönetmelikte sınırlandırılmıştır.

Görev Süresi ve Coğrafi Sınır

Şantiye şefinin görevi, yapı ruhsatının alınmasından başlayarak, yapı kullanma izni (iskan) alınıncaya kadar devam eder. Önemli bir kısıtlama olarak, şantiye şefi görev yaptığı il sınırları dışında başka bir ilde yeni bir şantiye şefliği görevi üstlenemez.

Sorumluluklar (Madde 8)

Şantiye şefi, yapının ruhsat ve projelerine uygun olarak inşa edilmesinden birinci derecede sorumludur. Başlıca sorumlulukları şunlardır:

• İnşaat veya yıkım işlerinin, ruhsat ve eklerinde belirtilen projelere uygun yürütülmesini sağlamak.
• İş organizasyonunu yapmak ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun tedbirleri almak.
• Yetki belgeli ustaların çalıştırılmasını sağlamak.
• Uygun malzeme ve ekipman kullanımını denetlemek.
• İş kazalarını derhal ilgili İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) birimlerine bildirmek.
• İmalata başlamadan en az 1 gün önce ilgili yapı denetim kuruluşuna haber vermek.
• Elektronik şantiye defteri (Şantiye-M sistemi) tutmak (2025 yılı itibarıyla zorunludur).

Özel İhtisas Gerektiren İşler (Madde 7/8)

Bazı özel ve teknik işlerde, şantiye şefliği görevi yalnızca İnşaat Mühendisleri tarafından yerine getirilebilir. Bu işler arasında palplanş/kazık uygulamaları, deprem yalıtımı, iksa yapıları ve derin kazılar, zemin iyileştirme (jet-grout vb.), yıkım işleri, kayadan oyma depolar, ayaklı su depoları ve