Kentsel Dönüşümde İmar Durdurma ve Kısıtlamalar (6306 M.4) nedir?

Merhaba, kentsel dönüşüm sürecinde imar durdurma ve kısıtlamalarla ilgili sorunuza en net şekilde cevap vermek için doğrudan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 4. maddesi hükümlerini kullanacağım. Verdiğiniz kaynaklar arasında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY/Tip İmar) bu konuda özel bir hüküm içermediğinden, öncelikli olarak 6306/4 esas alınmıştır.

---

📌 6306 Sayılı Kanun Madde 4 – İmar Durdurma ve Kısıtlamalar

Bu madde, riskli alan ve rezerv yapı alanlarında yapılaşma ve imar süreçlerini geçici olarak durdurma, satış/kiralama yasağı getirme ve hizmet kesme yetkilerini düzenler. İlgili düzenlemeler üç ana fıkra altında toplanmıştır:

🛑 1. İmar Durdurma (Fıkra 1)

Başkanlık, TOKİ veya İdare (yetkili kurumlar), riskli alan ve rezerv yapı alanlarında her türlü imar ve yapılaşma işlemini 2 yıl süreyle geçici olarak durdurma yetkisine sahiptir. Eğer gerekli görülürse bu süre 1 yıl daha uzatılabilir. Bu düzenleme, dönüşüm sürecinde mevcut yapılaşmanın kontrollü bir şekilde durdurulmasını ve planlamanın sağlıklı yürütülmesini amaçlar.

Önemli Not: Maddenin ilk hali Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş (E:2012/87, K:2014/41), ardından 6704 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.

🔒 2. Satış/Kiralama Yasağı (Fıkra 2)

Kanun’un 3. maddesinin 3. fıkrası kapsamında belirlenen taşınmazlar, devir işlemleri sonuçlanana kadar:

• Satılamaz,
• Kiraya verilemez,
• Tahsis edilemez,
• Ön izin veya irtifak hakkına konu edilemez.

Bu yasak, dönüşüm öncesinde taşınmazların hukuki statüsünü sabitler ve olası spekülasyonları engeller. Devir tamamlanana kadar taşınmaz üzerinde herhangi bir tasarruf işlemi mümkün değildir.

⚡ 3. Hizmet Kesimi (Fıkra 3)

Başkanlık, TOKİ veya İdare’nin talebi ve hak sahiplerinin görüşü alınarak:

• Elektrik,
• Su,
• Doğalgaz

gibi temel altyapı hizmetleri verilmez, mevcut hizmetler ise durdurulur. Bu uygulama, yapıların kullanımını fiilen sınırlandırarak dönüşüm sürecini hızlandırmayı hedefler.

---

🔄 Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 2+1 yıl süresi: Durdurma kararı 2 yıl için geçerlidir, uzatma kararı ise en fazla 1 yıl olabilir. Toplamda 3 yılı aşamaz.
• Satış/kiralama yasağı devir işlemleri sonuçlanana kadar sürer, bu süre belirsiz olabilir.
• Hizmet kesimi için hak sahiplerinin görüşü alınması zorunludur, ancak bu görüş bağlayıcı değildir.
• AYM iptali sonrası yapılan düzenleme ile madde güncellenmiştir, eski içtihatlara dikkat edilmelidir.

---

📚 İlgili Kavramlar

Bu madde doğrudan aşağıdaki başlıklarla ilişkilidir:

• [[Kentsel Dönüşüm 6306 Genel]]
• [[Kentsel Dönüşüm Uygulama Esasları]]

---

Kaynak: 6306 sayılı Kanun Madde 4 (Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun)

Umarım bu açıklama sorunuza net bir yanıt olmuştur. Kentsel dönüşüm sürecinde karşılaştığınız somut bir durum varsa, ilgili madde detaylarını uygulamaya yansıtarak yardımcı olabilirim.