Tarihsel Asansör İstisnası (Yönetmelik Madde 2/2) Nedir?

Merhaba, konuyu doğrudan ilgili yönetmelik maddesine dayanarak açıklayayım.

Yönetmelik: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği
Madde: 2/2

Bu istisna, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunan taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında bulunan belirli asansörler için geçerlidir. İstisnanın kapsamı iki temel koşula bağlanmıştır:

1. Tarihsel montaj tarihi: Asansör, 1/1/1950 tarihinden önce monte edilmiş olmalıdır.
2. Tarihsel doku: Asansörün yapıyla bütünleşmiş tarihsel dokusu bulunmalıdır.

Bu iki koşulu da sağlayan asansörler, Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği kapsamı dışında tutulmaktadır. Yani bu tür asansörler periyodik kontrole tabi değildir.

Gerekçe

Düzenlemenin temel amacı, tarihsel değeri olan asansörlerin orijinal yapısının korunmasıdır. 1950 öncesine ait bu asansörler, dönemin teknolojisi ve malzemeleriyle yapılmış olup, kültürel mirasın bir parçasıdır. Bunların standart periyodik kontrol prosedürlerine tabi tutulması, orijinal dokunun bozulmasına veya zarar görmesine neden olabilir. Bu nedenle yasa koyucu, bu asansörleri periyodik kontrol yükümlülüğünden muaf tutarak, tarihi yapının bütünlüğünü korumayı hedeflemiştir.

Diğer Yönetmeliklerle İlişki

Bu istisna, Tip İmar Yönetmeliği veya Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gibi diğer yönetmeliklerdeki asansörle ilgili hükümleri etkilemez. Yani:

• Tarihsel asansör istisnası yalnızca periyodik kontrol yükümlülüğü için geçerlidir.
• Binanın imar mevzuatına uygun olarak asansör bulundurma zorunluluğu (Tip İmar Yönetmeliği Madde 34) veya yangın güvenliği önlemleri (BYKHY Madde 62) gibi diğer şartlar bu istisnadan etkilenmez.
• Örneğin, tarihi bir binada 1950 öncesi asansör bulunsa bile, yangın yönetmeliğindeki kuyu dayanımı, duman sızdırmazlık gibi şartlar geçerliliğini korur.

Önemli Not

Bu istisna, Tip İmar Yönetmeliği'nde açıkça belirtilmemiştir. Oncelik kuralı gereği imar yönetmeliğinde hüküm yoksa diğer yönetmeliklere bakılır ve burada Periyodik Kontrol Yönetmeliği devreye girer. Ancak bu istisna, yapı ruhsatı, tadilat veya yeni asansör montajı gibi durumları kapsamaz; sadece mevcut tarihsel asansörlerin periyodik kontrol muafiyeti ile ilgilidir.

Kısacası: 1/1/1950'den önce monte edilmiş ve tarihsel dokusu olan asansörler, kültür varlığı statüsündeki yapılarda bulunuyorsa periyodik kontrolden muaftır. Ancak diğer tüm yönetmelik hükümleri (yangın, imar, yapı denetim) bu asansörler için de geçerlidir.

Uyarı: Bu bilgiler yalnızca verilen wiki kaynaklarına dayanmaktadır. Uygulamada karşılaşacağınız özel durumlar için ilgili idareye (belediye, koruma kurulu vb.) danışmanız önerilir.