Kadastro nedir ve arsa tapusu nasıl çıkarılır?

Kadastro Nedir?

Kadastro, bir bölgedeki taşınmazların (arsa, arazi vb.) sınırlarının belirlenmesi, yüzölçümlerinin ölçülmesi, niteliklerinin saptanması ve mülkiyet ile diğer ayni hakların tespit edilerek tapu siciline kaydının yapılması işlemidir. Bu süreç, arazideki doğal veya yapay sınırlar, tapu kaydı, harita/kroki, bilirkişi ve tanık beyanları gibi unsurlara dayanır. Kadastro çalışmaları, Kadastro Kanunu hükümleri çerçevesinde, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

İlgili maddeler:

• Çalışma Süreci (M.5-9): Dava listesi alınması → mevki/ada ilanı → sınırlandırma → tutanak düzenleme → kontrol aşamalarından oluşur. Her taşınmaz için ayrı kadastro tutanağı hazırlanır.
• Tescilin Kesinleşmesi: Tespit tutanağının 30 gün süreyle ilânı, itiraz gelmemesi hâlinde kesinleşme ve Türk Medeni Kanunu uyarınca tapu kütüğüne tescil yapılır. İtiraz hâlinde komisyon ve kadastro mahkemesi süreci devreye girer.
• Kadastro Mahkemesi (M.24-36): Taşınmaz mülkiyeti, sınırlı ayni haklar, sınır/ölçü uyuşmazlıkları ve kadastroya bağlı veraset işlerine bakar.

Arsa Tapusu Nasıl Çıkarılır?

1. Kadastro Çalışması Kapsamında Tescil (Tapusuz Taşınmaz)

Halihazırda tapusuz olan bir arsanın tapusu, yürütülen kadastro sırasında veya özel talebe dayalı olarak aşağıdaki şekilde çıkarılır:

• Zilyetlikle Tescil: Aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla en az 20 yıl süren zilyetliğe dayanarak, zilyet adına tespit ve tescil yapılır (Kadastro Kanunu M.14).
• Kadastro Süreci: Söz konusu taşınmazın bulunduğu çalışma alanında, M.5-9 kapsamında sınırlandırma yapılır, tutanak düzenlenir ve M.11 gereğince 30 gün askı ilanına çıkar.
• Kesinleşme: İtiraz edilmezse tutanak kesinleşir ve tapu kütüğüne tescil edilerek arsanın tapu belgesi düzenlenir. Bu aşamada tapu sahibi olunur.

2. Kadastroya Başlanmış veya Tamamlanmış Alanlarda Tapu İşlemleri

Kadastronun başlamış olduğu bölgelerde, henüz kesinleşmemiş taşınmazlarla ilgili akit ve tescil talepleri, taşınmazın o andaki tespit durumu kadastro müdürlüğünden sorularak tapu sicil müdürlüğü tarafından yürütülür (M.40). Kesinleşmiş tesciller üzerinde alım-satım, intikal gibi işlemlerle tapu el değiştirir; yeni malik adına tapu kaydı oluşturulur.

Önemli Not: Wiki/mevzuat içeriğinde, PAİY (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği) ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmadığından, imar durumu ve yapılaşma izniyle bağlantılı arsa tapusu süreci bu yanıtta ele alınamamıştır. Yukarıdaki açıklamalar yalnızca kadastro mevzuatı çerçevesindedir.