İstanbul Yapı Piyesleri ve Ölçüleri (İstanbul İmar Yönetmeliği M.29-36) ne kadar olmalıdır?

İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 29-36 Kapsamında Yapı Piyesleri ve Ölçüleri Hakkında Bilgilendirme

Öncelikle belirtmeliyim ki, verdiğiniz kaynakta sayısal değerler (örneğin santimetre cinsinden merdiven basamak ölçüleri veya asansör kabin boyutları) bulunmamaktadır. Aşağıda, yönetmelik maddelerinde yer alan genel kuralları ve ölçü belirleme yöntemini açıklıyorum. Kesin sayısal değerler için ilgili maddelerin tam metnini incelemeniz gerektiğini hatırlatırım.

---

1. Kat Yükseklikleri (Madde 30)

Kat yüksekliği, imar planında belirtilmediği takdirde yönetmelikteki standart değerler esas alınır. Bu madde, plana aykırı olmamak kaydıyla yönetmeliğin belirlediği alt/üst sınırları uygulama yetkisi verir.

2. Konut Piyesleri (Madde 31)

Her müstakil konutta bulunması zorunlu asgari bölümler:

• Oturma odası
• Yatak odası
• Mutfak
• Banyo/WC (ayrı veya birleşik)
• Antre/hol

Bu piyeslerin büyüklükleri ve asılları (cephe, ışık alma vb.) yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Özellikle mutfak ve banyo gibi ıslak hacimlerin havalandırma ve doğal ışık şartlarına uygun olması gerekir.

3. Bina Girişleri ve Rampaları (Madde 32)

• Giriş koridoru genişliği: Ana merdivene ve asansöre ulaşana kadar yeterli genişlikte olmalıdır. Bu genişlik, yangın kaçış yolları ve engelli erişimi açısından belirlenen minimum değerden az olamaz.
• Engelli rampaları: Eğim, genişlik ve sahanlık ölçüleri, mevzuatta öngörülen standartlara (genellikle %8 maksimum eğim, 120 cm minimum genişlik) uygun olarak yapılır.

4. Merdivenler (Madde 33)

Merdivenlerle ilgili üç temel ölçü grubu vardır:

• Sahanlık ve merdiven kolu genişliği: Yangın kaçış merdivenleri ile normal merdivenler arasında farklılık gösterir. Genellikle konutlarda 110 cm’den az olamaz.
• Basamak ölçüleri: Rıht (dikey yükseklik) ve basamak (yatay genişlik) arasındaki oran yönetmelikte belirtilmiştir (örneğin 2r + a = 60-63 cm formülü).
• Korkuluk zorunluluğu: Tüm merdivenlerde korkuluk bulunması ve yüksekliğinin (genellikle 90 cm) standartlara uygun olması gerekir.

5. Işıklıklar ve Hava Bacaları (Madde 34)

• Minimum ışıklık boyutları: Işıklığın taban alanı, yüksekliği ve havalandırma kesiti, yönetmelikteki asgari değerlerden az olamaz.
• Havalandırma: Kapalı ışıklıklarda mekanik havalandırma veya doğal hava akışı sağlanmalıdır.

6. Bacalar (Madde 35)

Baca kesit alanı, kazan dairesi veya soba kullanımına göre değişir. Yükseklik, çatı mahyasından en az 50 cm yüksekte olacak şekilde belirlenmiştir. Ayrıca ateşe dayanıklı malzemeden yapılması zorunludur.

7. Asansörler (Madde 36)

• Asansör zorunluluğu: 3 kat ve üzeri konut binaları ile 2 kat ve üzeri ticari/kamu binalarında asansör bulunması gerekir.
• Engelli asansörü: Engelli erişimine uygun kabin boyutları (genellikle 110x140 cm) ve kapı genişliği (en az 90 cm) standartlarına uyulmalıdır.

---

Önemli Uyarı

Sayısal değerler verilen kaynakta yer almadığı için burada uydurma yapamam. İstanbul İmar Yönetmeliği’nin 29-36. maddelerinin tam metnini edinip ilgili ölçüleri (cm, m², eğim derecesi vb.) bizzat kontrol etmeniz gerekir. Ayrıca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) ile çelişen bir hüküm varsa PAİY geçerlidir, ancak bu konuda elinizde ek bilgi bulunmamaktadır.

Özetle: Yönetmelik, piyeslerin tipini, sayısını, genişlik ve yükseklik gibi temel parametreleri belirlemiş; ancak somut sayısal değerler için ilgili madde metinlerine başvurulmasını şart koşmuştur.

Kaynak: İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 29-36