İstanbul Bina Girişleri ve Rampaları – İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 32

İstanbul İmar Yönetmeliği’nin 32. maddesi, binalara erişimde güvenlik, konfor ve engelli bireyler için erişilebilirliği bir arada düzenleyen kapsamlı bir hükümdür. Bu madde kapsamında giriş koridorları, zemin kot ayarlamaları, rampa ve engelli asansörü gibi unsurlar net kurallara bağlanmıştır. Aşağıda her alt başlığı, ilgili fıkra numaralarıyla birlikte bulabilirsiniz.

1. Giriş Koridoru Genişliği (f.1)

Maddenin birinci fıkrası, bina tipine göre minimum giriş koridoru genişliklerini belirler:

• Umumi binalar: En az 2,20 metre
• Diğer binalar (konut dışı özel yapılar): En az 1,50 metre
• Konutlarda asansör veya merdiven önü: 1,20 metre olabilir

Bu genişlikler hiçbir şekilde binanın dış kapı genişliğinden az olamaz. Yani kapı ne kadar genişse koridor da en az o kadar olmalıdır.

2. Giriş Kotu ve Zemin Seviyesi (f.2-3, f.5-7)

Madde, bina giriş kotunun yola göre konumunu sıkı kurallara bağlar:

• Ön bahçesi 4 metre veya daha fazla olan parsellerde (yola bakmayan cephe için): Bordür taşı üst seviyesinden en fazla 2,00 metre inilebilir veya çıkılabilir (f.2).
• Yoldan doğrudan giriş yapılan binalarda: Bordür taşı üst seviyesinin altında giriş yapılamaz (f.3). Bu, su basması ve güvenlik riskine karşı kritik bir hükümdür.
• Tabii zeminden (doğal eğim) kotlandırılan parseller bu kot kurallarına tabi değildir (f.5). Yani eğimli arazilerde doğal kot korunabilir.
• Bölge kat nizamını bozacak herhangi bir tesviye (toprak düzeltme) yapılamaz (f.6).
• Konut zemin katında dükkân veya mağaza bulunması hâlinde, bu işyerlerinin girişleri yalnızca yol cephesinden yapılabilir (f.7). Bu, konut girişleriyle ticari girişlerin ayrışmasını sağlar.

3. Engelli Erişimi – Genel Esaslar (f.8-9)

Engelli bireylerin binaya bağımsız erişimi, maddenin 8-12. fıkralarında ayrıntılandırılmıştır:

• Döşeme kaplaması: Kaymaz, tekerlekli sandalye ile uyumlu malzemeden yapılmalıdır (f.8).
• Tasarım standardı: Tüm erişim düzenlemelerinde TS 9111 standardına uyulması zorunludur (f.9). Bu standart; rampa eğimi, sahanlık boyutları, küpeşte yükseklikleri gibi teknik detayları belirler.

4. Rampa ve Engelli Asansörü / Platformu (f.10-11)

Bina girişinde engelli erişimi için iki seçenekten biri sağlanmalıdır:

• Seçenek 1 (Rampa): Ön bahçede parsel sınırına kadar uzanan, TS 9111’e uygun bir rampa yapılır. Rampada; kenar koruma, yeterli genişlik, sahanlık, korkuluk, küpeşte ve kaymaz kaplama bulunmalıdır (f.10).
• Seçenek 2 (Mekanik Sistem): En az 0,90 × 1,20 m² boyutlarında bir engelli asansörü veya mekanik platform tesis edilir (f.11). Bu, rampa yapılamayacak kadar dar veya eğimli arazilerde uygulanır.

5. Rampa Küpeşte Detayları (f.12)

Rampalarda küpeşteler iki düzeyli olarak düzenlenir:

• 1. düzey (yetişkin): 0,90 metre yükseklik
• 2. düzey (çocuk / tekerlekli sandalye): 0,70 metre yükseklik
• Küpeşte çapı: 32-45 mm arasında, elle kavramaya uygun silindirik kesitli olmalıdır (f.12).

Özet

İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 32, bina girişlerini hem fiziksel güvenlik hem de herkes için eşit erişim açısından düzenler. Giriş koridoru genişlikleri bina tipine göre 1,20-2,20 m arasında değişirken, yoldan doğrudan girişlerde zemin altına inme yasağı, su baskını ve düşme riskini önler. Engelli bireyler için ise rampa veya mekanik platform zorunluluğu, TS 9111 standartları ve iki seviyeli küpeşte detayıyla netleştirilmiştir. Bu madde, İstanbul gibi yoğun ve eğimli bir şehirde, erişilebilir ve güvenli yapılaşma için en kritik referanslardan biridir.

---

Kaynak: İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 32 (f.1-12)