Bahçe Tesviye Kuralları nedir?

Merhaba! Bahçe tesviye kuralları, yapıların çevresindeki açık alanların (ön, yan ve arka bahçeler) doğal zemine uygun şekilde düzenlenmesini sağlayan, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında detaylıca belirlenmiş hükümlerdir. Gelin bu kuralları maddeler halinde, doğrudan yönetmeliğe bağlı kalarak inceleyelim.

---

📄 Genel Kurallar (PAİY Madde 15)

PAİY Madde 15/1 gereğince, tabii zemin hiçbir surette bağımsız bölüm oluşturmak, yani ek bir kat veya yaşam alanı kazanmak amacıyla kazılamaz. Bu, imar barışı gibi düzenlemelerle bile afla düzeltilemeyecek temel bir esastır.

• Otopark alanları mutlaka yol kotuna göre tesviye edilir (Madde 15/2). Yani otopark girişi, bağlı olduğu yolun seviyesine uygun olarak düzenlenmek zorundadır.
• Bahçeler arası geçişlerde merdiven veya rampa düzenlenmesi gerekir. Bu düzenleme, engelli erişilebilirliği sağlayacak şekilde olmalıdır (Madde 15/6).
• Bahçe girişinden bina girişine kadar olan eğim %5’ten fazla ise, mutlaka rampa yapılmalıdır (Madde 15/6). Bu oran, tekerlekli sandalye kullanıcıları için maksimum konfor sınırıdır.

---

🏡 Ön Bahçe (PAİY Madde 16)

Ön bahçe tesviyesi, yolun eğimine bağlı olarak iki şekilde düzenlenir:

• Yol eğimi %15’ten az ise: Ön bahçe, kaldırım seviyesinde tesviye edilir. Yani bina giriş kotu, kaldırımla aynı hizada olur.
• Yol eğimi %15’ten fazla ise: Maksimum 0.15 m’lik kademeler halinde tesviye yapılır. Bu, yüksek eğimli yollarda bile yayaların rahatça ilerleyebilmesi içindir.

Dikkat edilmesi gereken iki kritik kural:

1. Bahçeler yola doğru maksimum %2 meyille eğimlendirilmelidir. Yani suyun binadan uzaklaşması sağlanır, ama aşırı eğim yasaktır.
2. Otopark giriş rampası, ön bahçe boyunca yola paralel olarak yapılamaz! Rampa ya yola dik, ya da parsel içinde dönüş yapacak şekilde çözülmelidir.
3. Rampanın ilk 3.00 metresi, parsel sınırından itibaren maksimum %7 eğimle başlamalıdır (Madde 16/9). Bu 3 metrelik bölüm, araçların manevra yapması ve yaya geçiş güvenliği içindir.

---

🏠 Yan Bahçe (PAİY Madde 17)

Yan bahçelerde tesviye, ön ve arka bahçeler arasında uyum sağlayacak şekilde yapılır (Madde 17/1). Bu, komşu parsellerle görsel ve işlevsel bir bütünlük oluşturur.

Kritik kural: Yan bahçe kotu, hiçbir zaman arka bahçe tesviye kotunun altına inemez (Madde 17/2). Yani komşu arka bahçenizden daha aşağıda bir yan bahçe yapamazsınız. Bu, su baskını ve zemin stabilitesi açısından önemlidir.

---

🌳 Arka Bahçe (PAİY Madde 18)

Arka bahçe tesviyesinde ±0.00 kotu (bina giriş kotu) referans alınır:

• ±0.00 kotunun üzerinde kalan arka bahçeler, bu kota kadar kazılabilir. Örneğin bina giriş kotunuz 5.00 m ise, arka bahçede 5.00 m derinliğe kadar kazı yapabilirsiniz — ama asla bu kotun altına inemezsiniz.
• Kayalık arazilerde veya arka sınırdaki tabii zemin +2.00 m’den yüksekse: Bina cephesinden itibaren sadece 3.00 m’lik bir şeridin tesviyesi yeterlidir (Madde 18/3). Geri kalan kısım doğal halinde bırakılabilir.
• Arka bahçede yapılacak dolgu (toprak yükseltme) maksimum 2.00 m olabilir ve hiçbir zaman ±0.00 kotunu geçemez (Madde 18/4). Yani binanızın giriş seviyesinin üzerinde bir dolgu yapamazsınız.

---

❌ Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en çok karşılaşılan aykırılıklar şunlardır:

1. Otopark rampasını ön bahçeye paralel yapmak: Bu kesinlikle yasaktır. Hem görüntü kirliliği hem de güvenlik açısından risk oluşturur.
2. Arka bahçeyi kazarak kat kazanmak: Tabii zemini bağımsız bölüm oluşturmak için kazmak, ruhsata aykırıdır ve cezai işlem uygulanır.
3. İlk 3 metrede %7’yi aşan rampa eğimi: Bu, yönetmeliğe doğrudan aykırıdır ve otopark kullanımını imkansız hale getirir.

---

Özetle: Bahçe tesviye kuralları, yapının bulunduğu parselin doğal yapısını korumayı, komşuluk ilişkilerini düzenlemeyi ve güvenli bir yapılaşma sağlamayı amaçlar. Özellikle ön bahçede rampa yasağı, arka bahçede ±0.00 kotu sınırı ve engelli erişilebilirliği en kritik başlıklardır.

Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz, lütfen sormaktan çekinmeyin! 😊