İş kazası bildirimi nasıl yapılır ve yasal süre nedir?

Elbette, iş kazası bildirimi konusunda size mevzuata dayalı net bilgi vereyim. Öncelik kuralı çerçevesinde, bu konu doğrudan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatını ilgilendirdiğinden, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamı dışındadır. Dolayısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) esas alınacaktır.

---

📋 Yasal Dayanak

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) – Madde 14

Yönetmelik Kodu: ISG-K01

---

🔍 İş Kazası Bildiriminin Yasal Çerçevesi

1. Kim Bildirim Yapmak Zorunda?

Madde 14'ün (1) numaralı fıkrasına göre, işveren aşağıdaki kayıt ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür:

• Kayıt tutma: Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar.
• İnceleme ve raporlama: Gerekli incelemeleri yaparak kazalarla ilgili raporları düzenler.
• Potansiyel tehlikelerin kaydı: Yaralanma veya ölüme neden olmasa bile, işyeri veya iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olaylar da incelenir ve raporlanır.

2. Bildirim Nereye Yapılır?

Bildirimler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)'na yapılır. Madde metninde açıkça belirtildiği üzere:

• İş kazaları: Kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirilir [Madde 14(2)(a)].
• Meslek hastalıkları: İşveren, işyeri hekimi veya sağlık hizmet sunucusu tarafından kendisine bildirilen meslek hastalığını öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK'ya bildirir [Madde 14(2)(b)].

3. Bildirimin Usulü

Madde 14(5)'te belirtildiği üzere, bildirime ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Sağlık Bakanlığı'nın uygun görüşü alınarak belirlenir. Wiki içeriğinde bu usul ve esasların detayı (örneğin hangi formun kullanılacağı, elektronik ortamda yapılıp yapılamayacağı) yer almadığı için bu noktada yeterli bilgi bulunmamaktadır. Ancak kanun, bildirimin SGK'ya yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

4. Diğer Sağlık Kuruluşlarının Bildirim Yükümlülüğü

• Sağlık hizmet sunucuları: Kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç on gün içinde SGK'ya bildirir [Madde 14(4)].
• Yetkilendirilmiş sağlık hizmet sunucuları: Meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde SGK'ya bildirir [Madde 14(4)].

---

⚠️ Önemli Uyarılar ve Sonuçları

İşin Durdurulması (Madde 25 ile Bağlantı)

Bu soru kapsamında doğrudan sorulmasa da, iş kazası bildirimi ile ilişkili bir husus olarak Madde 25'i de hatırlatmak gerekir. Eğer işyerinde çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir durum tespit edilirse:

• İş müfettişleri tarafından inceleme yapılır.
• Tespit tarihinden itibaren iki gün içinde iş durdurma kararı alınabilir.
• Acil durumlarda müfettiş doğrudan iş durdurma yetkisine sahiptir.
• Durdurma kararı, ilgili mülki idare amirine ve Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne bir gün içinde gönderilir.
• İşveren, durdurma kararına altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesinde itiraz edebilir.
• Durdurulan işte izinsiz çalışma yaptıran işveren veya vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Çalışanın Kaçınma Hakkı (Madde 13)

Madde 13'e göre, ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışan:

1. Kurula veya işverene başvurarak durumun tespitini ve tedbir alınmasını talep edebilir.
2. Talep olumlu karşılanırsa, tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu sürede ücret ve diğer hakları saklı kalır.
3. Tehlike önlenemez nitelikteyse, doğrudan işyerini terk ederek güvenli bölgeye gidebilir; bu hareketinden dolayı hakları kısıtlanamaz.

---

✅ Kısa Özet

Husus	Detay
Yasal Kaynak	İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) – Madde 14
Bildirim Mercii	Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
İş Kazası Bildirim Süresi	Kazadan sonra 3 iş günü
Meslek Hastalığı Bildirim Süresi	Öğrenme tarihinden itibaren 3 iş günü
Sağlık Kuruluşu Bildirim Süresi	En geç 10 gün
Usul ve Esaslar	Bakanlıkça belirlenir (wiki'de detay bulunmamaktadır)

Not: Wiki içeriğinde bildirimin hangi form veya elektronik sistem üzerinden yapıl