İnşaat sektöründe iş kazası olursa sorumluluk kime aittir?

Merhaba,

İnşaat sektöründe meydana gelen bir iş kazasında sorumluluğun kime ait olduğu konusunda, verilen wiki context'te doğrudan "iş kazası halinde sorumluluk" başlıklı bir madde bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (ISG-Y01) ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na (ISG-K01) dayanarak sorumluluk zincirini ve yükümlülükleri aşağıdaki gibi değerlendirebiliriz.

1. Tanımlar ve Taraflar (ISG-Y01 Madde 4)

Yönetmeliğin 4. maddesi, sorumluluk açısından kritik olan tarafları tanımlar:

• İşveren (Madde 4/1-c): Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi. Birincil sorumlu taraf.
• Alt işveren (Madde 4/1-a): Asıl işverenden iş alan ve kendi çalışanlarını çalıştıran kişi. Kendi faaliyetlerinden sorumlu.
• Proje sorumlusu (Madde 4/1-f): İşveren adına projenin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünden sorumlu kişi.
• Sağlık ve güvenlik koordinatörü (Madde 4/1-ğ): Projenin hazırlık ve uygulama aşamalarında sağlık ve güvenlik görevlerini yürüten kişi. Koordinasyon ve uyarı görevi üstlenir.

Bu tanımlar, kaza durumunda sorumluluğun işveren başta olmak üzere tüm bu taraflar arasında dağılabileceğini göstermektedir.

2. İşverenin Yükümlülükleri (ISG-Y01 Madde 5)

Madde 5’te işverenin yerine getirmekle yükümlü olduğu temel hususlar sıralanmıştır:

• Yapı alanının düzenli ve temiz tutulması (Madde 5/1-a)
• Çalışma yerlerinin seçimi, ulaşım yollarının belirlenmesi (Madde 5/1-b)
• Malzeme taşıma ve kullanma şartlarının düzenlenmesi (Madde 5/1-c)
• Tesis ve ekipmanın periyodik bakım ve kontrollerinin yapılması (Madde 5/1-ç)
• Tehlikeli malzemeler için uygun depolama alanları ayrılması (Madde 5/1-d)
• Atık ve artıkların uygun yöntemlerle depolanması ve uzaklaştırılması (Madde 5/1-f)
• Kişisel koruyucu donanımların bulundurulması ve kullanılması (Madde 5/1-ı)
• Alt işverenler ve kendi namına çalışanlar arasında işbirliğinin sağlanması (Madde 5/1-ğ)

Eğer bu yükümlülüklerden herhangi biri ihlal edilmişse ve bu ihlal kazaya sebep olmuşsa, sorumluluk doğrudan işverene aittir.

Ayrıca Madde 5/2’ye göre işveren ve alt işverenler, Ek-4’te belirtilen asgari şartları dikkate alarak tedbir almak ve sağlık ve güvenlik koordinatörlerinin uyarılarını dikkate almak zorundadır. Bu uyarılara uyulmaması da sorumluluğu artırır.

3. Alt İşveren ve Koordinatör Sorumluluğu

• Alt işveren, kendi çalışanlarının sağlık ve güvenliğinden sorumludur. Madde 5/2, alt işverenlerin de aynı tedbirleri alması gerektiğini belirtir.
• Sağlık ve güvenlik koordinatörü, tespit ve uyarı yapmakla yükümlüdür; ancak doğrudan işverenin yerine geçmez. Uyarılarının dikkate alınmaması halinde sorumluluk işverende kalır.

4. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 30