İmar planında yeşil alan oranı ne kadar olmalıdır?

Merhaba, imar planında yeşil alan oranı konusunda net bilgiler var. Öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) hükümlerine bakalım. PAİY’de yeşil alan oranıyla ilgili doğrudan bir madde numarası bulunmamakla birlikte, “İmar Planında Yeşil Alan Oranı” başlıklı kavram sayfası PAİY kapsamında şu oranları vermektedir:

• Konut alanlarında minimum %10 yeşil alan ayrılması zorunludur.
• Toplu konut alanlarında bu oran %15 ile %20 arasında uygulanır.
• Ticaret alanlarında minimum %5 yeşil alan ayrılır.

Bu oranlar PAİY’in ilgili hükmü olarak kabul edilir. Ayrıca aynı kavram sayfasında Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne atıfla kişi başına düşen yeşil alan miktarının en az 10 m² olarak planlanması gerektiği belirtilmiştir. Bu iki düzenleme birbiriyle çelişmez, aksine tamamlayıcıdır: PAİY’deki yüzde oranları parsel/bölge bazında asgari sınırı belirlerken, kişi başı 10 m² kuralı plan bütününde nüfusa göre toplam yeşil alan ihtiyacını ortaya koyar.

Hesaplama yöntemi de şöyledir: Yeşil alan ihtiyacı = Planlanan nüfus × 10 m²/kişi. Örneğin 5.000 kişilik bir mahalle planında en az 50.000 m² (5 hektar) yeşil alan ayrılmalıdır. Bu miktar, PAİY’deki %10 kuralını da sağlamalıdır. Planlama alanının büyüklüğüne göre hangi oran daha büyükse o esas alınır.

Yeşil alan türlerine gelince, PAİY kavram sayfasında aşağıdaki asgari büyüklükler ve hizmet yarıçapları yer almaktadır:

Bu tablo da PAİY kapsamında değerlendirilmelidir. Ayrıca dikkat edilecek hususlar şunlardır:

• Yeşil alanlar imar planı değişikliği ile azaltılamaz.
• Mevcut yeşil alanların başka amaca dönüştürülmesi kısıtlıdır.
• Ağaçlandırılmış yol kenarları ve refüjler yeşil alan hesabına dahil edilmez.
• Yeşil alan bedeli, imar uygulamalarında düzenleme ortaklık payından (DOP) karşılanır.