İmar planında akaryakıt istasyonu olarak belirlenmiş tesislere plan değişikliği yapılmadan LPG satışına izin verilir mi?

Merhaba, sorunuzu Tip İmar Yönetmeliği (TİY) öncelikli olmak üzere, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde cevaplıyorum.

Kısa cevap: Evet, imar planında akaryakıt istasyonu olarak belirlenmiş bir alanda, plan değişikliği yapmadan LPG otogaz satışına izin verilir. Ancak bunun için belirli şartların sağlanması gerekir.

---

Dayanak: Tip İmar Yönetmeliği – Madde 35

Yönetmelik: Tip İmar Yönetmeliği (İmar Mevzuatı) Madde Numarası: 35

İlgili maddenin birinci fıkrası şu hükmü içermektedir:

MADDE 35 – (1) İmar planlarında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum istasyonları yapılabilir.

Bu hüküm açıkça göstermektedir ki, imar planındaki "akaryakıt servis istasyonu" kullanım kararı; bünyesinde LPG otogaz istasyonu bulundurmayı da kapsamaktadır. Yani mevcut plan kararı, LPG satışı için ek bir plan değişikliği gerektirmez. İmar planında "akaryakıt istasyonu" olarak belirlenmiş bir alan, aynı zamanda LPG otogaz istasyonu işletmeye de uygun kabul edilir.

---

Uyulması Gereken Şartlar

Madde 35(1)’de belirtilen "istasyonlar arası mesafe ve diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması" şartı, LPG satışı için de geçerlidir. Bu kriterler şunları içerir:

1. İstasyonlar arası mesafe şartı: LPG otogaz istasyonları ile diğer akaryakıt istasyonları arasında ilgili mevzuatta (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu – EPDK düzenlemeleri, LPG Yönetmeliği vb.) belirtilen asgari mesafe koşullarına uyulmalıdır. Bu mesafe, istasyonun bulunduğu yol türüne, bölgesel yoğunluğa ve güvenlik kriterlerine göre değişir. Örneğin, şehirlerarası yollarda genellikle 2 km, şehir içinde 500 m gibi alt sınırlar bulunur. (Bu sayısal değerler wiki context'te yer almamaktadır, ancak ilgili kurum mevzuatına atıf yapılmaktadır.)

2. TSE standartları ve kurum görüşü: Madde 35(3)’e göre, "Yakıt tankı ve borulama sistemlerinin bakım, tadilat veya onarımlarının, TSE standartları ve ilgili kurumların görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur." LPG tesisatı da bu kapsama girer. Yani LPG tankı, boru hatları, pompa üniteleri vb. tüm ekipmanlar TSE standartlarına uygun olmalı ve ilgili kurum (genellikle EPDK veya belediye) olumlu görüş vermelidir.

3. İlgili mevzuat: Madde 35(5) şu genel hükmü içerir: "Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır." LPG satışı, 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmeliklere tabidir. Bu nedenle EPDK’dan lisans alınması, yangın güvenliği önlemleri, çevre izinleri gibi koşullar da sağlanmalıdır.

4. Yapı yüksekliği sınırı: Madde 35(2)’ye göre istasyonlardaki yapı yüksekliği 2 katı geçemez. LPG dolum ünitesi için ayrı bir bina yapılacaksa bu sınırlama dikkate alınmalıdır. Ancak genellikle LPG üniteleri açık alanda, prefabrik veya mevcut yapı içinde konumlandırılır.

---

Neden Plan Değişikliği Gerekmiyor?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 8 hükmü, plan değişikliği yapılması gereken durumları düzenler. Ancak Tip İmar Yönetmeliği Madde 35, akaryakıt istasyonu kullanım kararının içinde LPG otogaz istasyonunu da doğrudan tanımlamıştır. Bu nedenle:

• Plan değişikliği, bir kullanım kararının tamamen değiştirilmesi (örneğin akaryakıt istasyonu yerine konut yapmak) veya plan notlarında aksine bir hüküm olması halinde gerekir.
• Mevcut planda "akaryakıt servis istasyonu" yazıyorsa, LPG satışı bu kararın alternatif bir kullanımı değil, tamamlayıcı bir faaliyeti olarak değerlendirilir. Yani plan, esasen "akaryakıt ve türevleri satışı"na izin vermektedir; LPG de bu türevlerden biridir.

---

Önemli Uyarı

Burada dikkat edilmesi gereken nokta: Plan notlarında aksi belirtilmemişse geçerlidir. Eğer ilgili imar planında "Sadece benzin ve motorin satışı yapılabilir, LPG yasaktır" gibi özel bir sınırlama varsa, bu durumda plan değişikliği gerekebilir. Ancak genel kural, Tip İmar Yönetmeliği’nin aksine bir hüküm bulunmadığı sürece, LPG satışına izin verilmesidir.

Ayrıca, PAİY Madde 11 (hazine arazilerinin terk ve kullanımı) bu konuyla