İmar planı değişikliği süreci nasıl işler?
İmar Planı Değişikliği Süreci
İmar planı değişikliği süreci, aşağıda aşamalar halinde açıklanmıştır. Temel dayanak İmar Kanunu Madde 8 ve Ek Madde 8 hükümleridir.
1. Plan Değişikliğinin Temel İlkeleri
İmar planı değişikliği, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği Madde 26 uyarınca aşağıdaki esaslara uygun olmalıdır:
- Plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü bozmayacak nitelikte olmalı
- Sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmamalı
- Kamu yararı amaçlı olmalı
- Teknik ve nesnel gerekçelere dayanmalı
- Yürürlükteki planda öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüremez
- Sosyal/teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yeri değişikliği zorunluluk olmadıkça yapılamaz
- Çıkmaz yol (taşıt geri dönüş kurbu olmayan) ihdas edilemez
- Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki yollarda değişiklik için KGM görüşü alınması zorunludur
2. Değişiklik Yapılabilecek Durumlar
Plan değişikliği şu konularda yapılabilir:
- Kullanım kararı değişikliği (konut → ticaret vb.)
- Yapılaşma koşulları değişikliği (TAKS, KAKS, yükseklik)
- Yol güzergahı değişikliği
- Kamu hizmet alanı taşınması
3. Parsel ve Ada Bazında Kısıtlamalar
İmar Kanunu Ek Madde 8 uyarınca:
| Baz | Kural |
|---|---|
| Parsel bazında | Nüfus artışı, yapı yoğunluğu artışı, kat adedi artışı, bina yüksekliği artışı yapılamaz (fonksiyon değişikliği hariç). Ayrıca 2024 ek düzenlemesiyle konut kullanımına dönüştürme de yapılamaz |
| Ada bazında | Minimum 1.000 m² ada büyüklüğü şartıyla; nüfus, yoğunluk, kat, yükseklik artışı veya fonksiyon değişikliği yapılabilir. Gerekli sosyal/teknik altyapı adanın merkezine max 500 m yarıçapta karşılanmalıdır |
4. Onay Süreci Adımları
| Adım | İşlem | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Plan değişikliği teklifi hazırlanır (yeterli müellif tarafından) | — |
| 2 | Belediye meclisinde görüşülüp onaylanır | — |
| 3 | Askıya çıkarılır (belediye + internet sitesi + muhtarlık panosu) | 30 gün |
| 4 | Değişiklik alanında en az 2 adet tabela ile bilgilendirme yapılır | 30 gün |
| 5 | Muhtarlığa bildirim zorunludur | — |
| 6 | Askı süresinde itiraz edilebilir | 30 gün içinde |
| 7 | İtirazlar belediye meclisince karara bağlanır | 15 gün içinde |
| 8 | Plan kesinleşir | — |
5. Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarında Değişiklik
Madde 26 uyarınca özel şartlar:
- İmar planındaki durumu değişecek sosyal/teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşun görüşü alınır
- Yol hariç sosyal/teknik altyapı alanlarının kaldırılması veya küçültülmesi ancak aynı hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alan ayrılması ile mümkündür
- Eşdeğer alan ayrılırken yüzölçümü ve konum özellikleri korunur
- Yer değişikliğinde aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni alanın tesise müsait olması zorunludur
6. Değer Artış Payı
Ada bazında yapılan ve yoğunluk/kat/yükseklik artışı getiren değişikliklerde %90 değer artış payı uygulanır.
İstisnalar (değer artış payı uygulanmayanlar):
- Riskli yapı parselinde emsali max %20 artıran değişiklikler
- 6306 sayılı Kanun kapsamındaki kentsel dönüşüm alanları
- Kamu yatırımları ve kamu mülkiyeti
- Vakıf alanları
- Mahkeme kararı gereği yapılan değişiklikler
7. Üst Kademe Plana Uyum ve Diğer Kurallar
- Her plan değişikliği üst kademe plana uygun olmalıdır (Uygulama ← Nazım ← Çevre Düzeni ← Mekânsal Strateji)
- Alt kademe planlar üst plana 1 yıl içinde uyumlaştırılmalıdır (İmar Kanunu Madde 8/d)
- Bina yükseklikleri "yençok: serbest" olarak belirlenemez (sanayi, ibadethane, silo hariç)
8. Dava Açma Hakkı
Kesinleşme tarihinden itibaren 5 yıl içinde plan değişikliğine karşı idari dava açılabilir.
Özet Tablo: Süreler
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Askı süresi | 30 gün |
| Bilgilendirme tabelası | 30 gün |
| İtiraz karara bağlama | 15 gün |
| Uyumlaştırma (üst plana) | 1 yıl |
| Dava açma hakkı | 5 yıl |
Uyarılar
- Askı süresini kaçırmayın: 30 gün içinde itiraz edilmezse plan kesinleşir, sonrasında sadece dava yolu kalır
- Plan değişikliğini takip edin: Arsa/bina değerini doğrudan etkiler
- Plan notlarını dikkate alın: Plan notu, yönetmelik hükümlerine göre önceliklidir
Kaynak: imar_v2
Hesaplama Araçlarımız
Yapı projeleriniz için ücretsiz hesaplama araçları
İlgili Sorular
Bu konuda başka sorunuz mu var?
mimari.ai yapay zeka desteklidir. Kritik kararlar için uzman görüşü alınız.