Deprem bölgesinde bina yüksekliği sınırı

Merhaba, sorunuzu yanıtlarken yalnızca sağlanan "TBDY Ekleri — Binaların Tasarımı İçin Esaslar — Bölüm 3" belgesini kullanıyorum. İmar yönetmeliği veya diğer yönetmeliklerden ek bilgi bulunmamaktadır, bu nedenle öncelik kuralı gereği yalnızca bu belgeyi esas alıyorum.

Deprem bölgesinde bina yüksekliği sınırı konusunda doğrudan tek bir sayısal değer (örneğin 30.5 m veya 51.50 m gibi) bu belgede tanımlanmamıştır. Bunun yerine, bina yüksekliği, Deprem Tasarım Sınıfı (DTS) ve Bina Yükseklik Sınıfı (BYS) kavramlarına bağlı olarak belirlenir. Yani yükseklik sınırı, bulunduğunuz deprem bölgesinin tehlike düzeyine ve binanın kullanım amacına göre değişir.

Nasıl belirlenir?

• Bina Yüksekliği Tanımı (Madde 3.3.1.3): Deprem hesabı bakımından bina yüksekliği ( H_N ), bina tabanından itibaren ölçülür. Bina tabanı ise iki durumda tanımlanır:

  • Bodrumlu binalar (Madde 3.3.1.1): Eğer rijit bodrum perdeleri binayı en az üç taraftan çevreliyorsa ve birbirine dik eksenlerdeki doğal titreşim periyotlarının oranı 1.1'den küçükse, bina tabanı bodrum perdelerinin üst kotundaki kat döşemesi seviyesi olarak alınır.
  • Diğer durumlar (Madde 3.3.1.2): Bu koşulları sağlamayan bodrumlu binalar veya bodrumsuz binalarda bina tabanı temel üst kotu olarak tanımlanır.
  • Çatı üzerindeki asansör makine dairesi gibi küçük kütleli uzantılar bu yüksekliğe dahil edilmeyebilir.

• Bina Yükseklik Sınıfları (Madde 3.3.2.1): Binalar yüksekliklerine göre sekiz Bina Yükseklik Sınıfı (BYS)'na ayrılır. Hangi yükseklik aralıklarının hangi BYS'ye karşılık geldiği Tablo 3.3'te verilmiştir. Ancak bu tablo belgede yer almamaktadır. Tabloda "YB" olarak işaretlenen binalar ise Bölüm 13'e göre yüksek bina olarak sınıflandırılır ve özel kurallara tabidir (Madde 3.3.2.2).

• Deprem Tasarım Sınıfları (Madde 3.2): DTS, Bina Kullanım Sınıfı (BKS) ve DD-2 deprem yer hareketi için kısa periyot tasarım spektral ivme katsayısına (( S_{DS} )) bağlı olarak Tablo 3.2'ye göre belirlenir. Bu tablo da belgede mevcut değildir.

Özetle:
Deprem bölgesinde bina yüksekliği sınırı, Bina Yükseklik Sınıfı (BYS) ile Deprem Tasarım Sınıfı (DTS)'nin kesişiminde, Tablo 3.3'te tanımlanan yükseklik aralıklarına göre belirlenir. Belgede bu tablo bulunmadığından somut metre cinsinden bir sınır veremiyorum. Ancak yüksek bina tanımı ve periyot oranı koşulları (1.1 sınırı) gibi önemli kurallar mevcuttur.

Önemli Uyarı:

• Öncelik kuralı gereği, eğer Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY)'nde bu konuda bir hüküm varsa, o geçerlidir. Bu belgede sadece deprem yönetmeliği esasları yer almaktadır. İmar yönetmeliğindeki yükseklik sınırları farklı olabilir.
• Projeniz için mutlaka ilgili imar yönetmeliğine ve yerel idareye danışmanızı öneririm.

Eksik bilgi nedeniyle daha fazla ayrıntı veremediğim için üzgünüm. Yardımcı olabildiğim kadarını aktardım.