Binalarda atık su arıtma sistemi ne zaman zorunludur?

Binalar için mevzuatta, atık suyun arıtılmasını bina bazında zorunlu kılan genel bir hüküm bulunmamaktadır. Asıl zorunluluk, binanın atık sularının deşarj edildiği alıcı ortamın (kanalizasyon, göl, akarsu vb.) özelliklerine ve nihai kullanım amacına göre, ilgili idareler veya Mahalli Çevre Kurulu kararları ile ortaya çıkmaktadır.

Detaylar

Mevzuat, doğrudan "her bina bir arıtma tesisi kurmalıdır" demez. Bunun yerine, aşağıdaki durumlar ve şartlar altında arıtma ihtiyacı doğar:

• Alıcı Ortam Kanalizasyon ise: Bağlantı için belediyenin izni esastır. Kanalizasyon sistemi bir arıtma tesisi ile sonlanıyorsa, binalar evsel atık sularını doğrudan bağlayabilir. Ancak kanalizasyon sistemi arıtma ile sonlanmıyorsa, endüstriyel nitelikli atıksular için Mahalli Çevre Kurulu kararıyla ön arıtma veya standartları sağlama zorunluluğu getirilebilir (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 45).
• Alıcı Ortam Göl veya Gölet ise: Arıtılmamış evsel ve endüstriyel atık sular doğrudan verilemez. Bakanlık, evsel atıksuların dahi ileri arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra deşarj edilmesini isteyebilir ve bu, gölü besleyen akarsular için de geçerlidir (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 21).
• Atıksuyun Yeniden Kullanımı Amacıyla: Arıtılmış atık suların tarımsal sulamada kullanılması teşvik edilir ve bu kullanım, belirli kalite kriterlerini sağlayacak derecede bir arıtmayı zorunlu kılar. Aynı şekilde, gri su ve yağmur sularının yeniden kullanım imkanlarının değerlendirilmesi esas olup, bu sistemlerin tesis edilmesi ayrı bir arıtma ve depolama altyapısı gerektirir (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 28).
• İdari Denetimler: Bağımsız bir binadan ziyade, atık su debisi 200-500 m³/gün arasında olan daha büyük ölçekli yapılar veya siteler gibi "işletme" sayılabilecek yerler için numune alma bacası gibi izleme ve kontrol altyapısı zorunluluğu getirilmiştir (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Madde 29).

İstisna ve Uyarılar

• Bina ölçeğinde bir arıtma zorunluluğu yoktur, ancak özellikle gri su sisteminin ayrı toplanması ve yağmur suyundan ayrı planlanması, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) gereğidir (PAİY Mad. 57). Bu, arıtma olmasa da ayrı bir tesisat mühendislik hizmeti gerektirir.
• Yapı ruhsatı aşamasında, su verimliliği ve sıfır atık gibi çevresel sistemlerin mimari ve tesisat projelerinde gösterilmesi zorunludur, ancak bu bir arıtma tesisi projesini kapsamaz (PAİY Mad. 57/A).

Referanslar:

• Atık Suların Kanalizasyona Deşarjı ve Mahalli Çevre Kurulu Kararı (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Mad. 45)
• Göllere ve Baraj Göllerine Deşarj Koşulları (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Mad. 21)
• Arıtılmış Atıksuların Yeniden Kullanım Esasları (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Mad. 28)
• Gri Su ve Yağmur Suyu Sistemlerinin Ayrımı (PAİY Mad. 57)