Yüksekte çalışma kuralları nelerdir?

Merhaba, yüksekte çalışma kurallarıyla ilgili sorunuzu, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin (RG: 5/10/2013-28786) Ek-4 hükümlerine dayanarak yanıtlıyorum. Bu yönetmelik, yapı alanlarında yüksekte yapılan çalışmalara ilişkin asgari sağlık ve güvenlik şartlarını belirler. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde bu konuda özel bir hüküm bulunmadığından, doğrudan bu yönetmelik esas alınmıştır.

Yüksekte çalışma tanımı (Ek-4, A/1): Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alandaki çalışma yüksekte çalışma olarak kabul edilir. Bu tanım kapsamına giren tüm işlerde aşağıdaki kurallara uyulması zorunludur.

Temel kurallar şunlardır:

1. Öncelikle yerde yapılması (Ek-4, A/2-a): Yüksekte yapılması zorunlu olmayan montaj ve benzeri çalışmalar mümkün olduğunca yerde yapılır.

2. Planlama ve organizasyon (Ek-4, A/2-b): Çalışmalar önceden planlanır ve organize edilir. Bu planlamada yüksekten düşme ile ilgili hususlara acil durum planında yer verildiğinden emin olunur.

3. Güvenli ulaşım (Ek-4, A/2-c): Çalışanların çalışma yerlerine güvenli bir şekilde ulaşmaları uygun araç ve ekipmanlarla sağlanır.

4. Toplu koruma tedbirleri önceliği (Ek-4, A/2-ç): Çalışanların güvenliği öncelikle toplu koruma tedbirleri ile sağlanır. Bunlar; güvenli korkuluklar, düşmeyi önleyici platformlar, bariyerler, kapaklar, çalışma iskeleleri, güvenlik ağları veya hava yastıklarıdır.

5. Kişisel koruyucu donanım kullanımı (Ek-4, A/2-d): Toplu koruma tedbirlerinin düşme riskini tamamen ortadan kaldıramadığı, uygulanmasının mümkün olmadığı, daha büyük tehlike doğurabileceği veya geçici olarak kaldırılmasının gerektiği hallerde:

   • Ankraj noktaları veya yaşam hatları oluşturulur.
   • Tam vücut kemer sistemleri veya benzeri güvenlik sistemleri kullanılır.
   • Çalışanlara uygun bağlantı halatları, kancalar, karabinalar, enerji sönümleyici aparatlar, yatay/dikey yaşam hatlarına bağlantı sağlayan halat tutucular gibi donanımlar verilir.

6. Proje aşamasında altyapı (Ek-4, A/2-e): Yapı işleri sırası ve sonrasında kullanılmak üzere ankraj noktaları ve yapısal düzenlemeler proje hazırlık aşamasında belirlenir ve sağlık/güvenlik planı ile dosyasında yer alır.

7. Bakım, kontrol ve eğitim (Ek-4, A/2-f, g, ğ):

   • Yüksekte güvenli çalışma donanımları düzenli olarak kontrol ve bakımdan geçirilir. Uygun olmayan donanımların kullanımı engellenir.
   • Çalışanlara yüksekte çalışmayla ilgili tehlikeler, riskler, kontrol tedbirleri ve güvenli çalışma yöntemleri konusunda eğitim verilir.
   • Çalışmalar, işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişinin gözetim ve kontrolü altında gerçekleştirilir.

8. Geçitlerde güvenlik ve düşen cisimler (Ek-4, A/7-9):

   • Çalışma platformları ve geçitler, kişileri düşmekten ve düşen cisim