Yüksek Gerilim Güvenlik Araçları (Kuvvetli Akım Yönetmeliği Madde 25-26) nedir?

Kuvvetli Akım Yönetmeliği Madde 25-26 kapsamında düzenlenen "Yüksek Gerilim Güvenlik Araçları", yüksek gerilim tesislerinde çalışan personelin can güvenliğini sağlamak ve olası kazaları önlemek amacıyla zorunlu tutulan ekipmanlar ve bunların periyodik kontrol şartlarını kapsar. Bu maddeler, işletme güvenliğinin olmazsa olmazıdır.

---

✅ Madde 25 – Zorunlu Güvenlik Araçları

Yüksek gerilim tesislerinde (trafo merkezleri, şalt tesisleri, hücreler vb.) aşağıdaki 6 temel araç hazır bulundurulmak zorundadır:

Araç	Kullanım Amacı
Manevra çubuğu	YG hücrelerinde açma/kapama işlemleri için
İzole eldiven	Elektrik çarpmasına karşı el koruması
Yalıtkan sehpa	Ayak izolasyonu sağlayarak kademe gerilimine karşı koruma
Sigorta pensi	YG sigortalarının güvenli değişimi
Gerilim dedektörü	Gerilim varlığını / yokluğunu tespit için
İlk yardım seti	Kazalarda müdahale

Not: Bu araçların her biri, ilgili TSE/EN standardına uygun olmalı ve tesisin anma gerilim seviyesine göre seçilmelidir. Örneğin 34.5 kV tesis için kullanılan izole eldiven, o gerilime dayanıklı olmalıdır.

---

🔍 Madde 26 – Kontrol, Denetim ve Değişim Şartları

Bu güvenlik araçlarının etkinliğini kaybetmemesi için aşağıdaki kurallar geçerlidir:

• Kontrol periyodu: Standartlarda belirtilen aralıklara ek olarak, en az 6 ayda bir periyodik kontrol yapılmalıdır.
• Kontrol kapsamı: Fiziksel hasar (çatlak, yırtık, delinme), yalıtkanlık direnci ölçümü, son kullanma tarihi (özellikle eldivenlerde) kontrol edilir.
• Hasarlı araç yasağı: Herhangi bir hasar tespit edilen araç kesinlikle kullanılamaz ve derhal yenisiyle değiştirilir.
• Sorumluluk: Kontrol sonuçları kayıt altına alınmalı; işletme sorumlusu tarafından onaylanmalıdır.

---

🔗 İlgili Kavram

Bu düzenleme doğrudan Elektrik Kuvvetli Akım İşletme süreçleriyle bağlantılıdır. Yani sadece araçların bulundurulması değil, personelin bu araçları kullanma yetkinliği ve acil durum prosedürleri de işletme güvenliğinin bir parçasıdır.

---

⚠️ Önemli Uyarılar

• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu araçlarla ilgili hüküm bulunmadığından doğrudan Kuvvetli Akım Yönetmeliği geçerlidir. İmar ile çelişen bir durum yoktur.
• Yönetmelikteki "standartlarında belirtilen aralıklarda" ibaresi, araç türüne göre değişebilir. Örneğin izole eldivenlerin 6 aylık kontrolü genel minimumdır; ancak bazı araçlar (örneğin gerilim dedektörü) yılda 1 kez kalibrasyon gerektirebilir.
• Hasarlı araç kullanımı (Madde 26 son cümle) – bu yasak mutlaktır. İş güvenliği ihlali olarak değerlendirilir, cezai yaptırımı vardır.

---

📌 Özet

Kuvvetli Akım Yönetmeliği Madde 25-26, YG tesislerinde 6 zorunlu güvenlik aracını ve bu araçların en az 6 ayda bir kontrollü olmasını şart koşar. Amaç: can güvenliğini sağlamak, ark ve temas risklerini minimize etmek, kazalara karşı hazırlıklı olmaktır. Uygulamada bu araçların her zaman erişilebilir, standartlara uygun ve sağlam olması işletme sorumluluğudur.

Not: Cevap yalnızca verilen kaynağa (Kuvvetli Akım Yönetmeliği Madde 25-26) dayanmaktadır. Diğer yönetmelikler (Deprem, Yangın, Yapı Denetim) bu konuda ek hüküm içermemektedir.