Hesap Açıklıkları ve Rijitlikler (TS 500 Bölüm 6.3.5-6.3.7) nasıl yapılır?

Merhaba arkadaş, sorunu çok net anladım. TS 500'ün ilgili bölümlerine göre hesap açıklıkları ve rijitlikler konusunu adım adım açıklayacağım. Verdiğin yönetmelik bilgilerine sadık kalacağım, sayısal değerleri aynen kullanacağım ve başka hiçbir kaynağa atıf yapmayacağım.

1. Hesap Açıklıkları (Madde 6.3.5)

Hesap açıklığı, yapısal çözümlemede kullanılacak olan kiriş veya konsol elemanlarının mesnet eksenleri arası uzaklık olarak tanımlanır. Ancak detaylandırma şu şekildedir:

• Genel kural: Hesap açıklığı = mesnet eksenleri arasındaki uzaklık.
• Sürekli kirişler için: Mesnet genişliğinin etkisi göz önüne alınarak hesap açıklığı düzeltilir. Yani, geniş mesnet yüzeylerinde moment ve kesme kuvveti hesabı için açıklığın mesnet yüzüne indirgenmesi gerekebilir (bununla ilgili Madde 6.3.9'da mesnet momenti düzeltmesi ayrıca düzenlenmiştir).
• Konsol kirişler için: Hesap açıklığı, mesnet yüzünden serbest uca kadar olan uzaklık olarak alınır.

Not: Bu açıklıklar, eğilme ve kesme hesaplarında kullanılacak referans noktalarını belirler.

2. Etkili Tabla Genişliği (Madde 6.3.6)

T kesitli kirişlerde, tabla ile birlikte çalışan kısım etkili tabla genişliği olarak adlandırılır. Bu genişlik, kiriş gövdesinin her iki tarafında belirli sınırlamalarla hesaplanır. Kısaca, tabla genişliği ne kadar büyük olursa olsun, etkili genişlik belirli oranlarda sınırlandırılır. (Detaylı formüller için T kesitli kiriş sayfasına bakılması önerilir, ancak burada sadece yönetmelikte belirtildiği üzere “T kesitli kirişlerde etkili tabla genişliği (bkz. T Kesitli Kiriş sayfası)” ifadesini hatırlatmakla yetiniyorum.)

3. Rijitlikler (Madde 6.3.7)

Yapısal çözümlemede kullanılacak eleman rijitlikleri pratik yaklaşım ile aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu değerler, betonarmenin çatlama etkisini yaklaşık olarak yansıtır:

Uygulama notu:

• Kolonlarda brüt kesit kullanılmasının sebebi, kolonların genellikle eksenel yük altında çatlamaya daha az maruz kalmasıdır.
• Kirişlerde çatlamış kesit kullanılması (0,35Ig–0,50Ig aralığında) daha gerçekçi bir deplasyon ve moment dağılımı verir.
• Perdelerde de çatlamış kesit (0,50Ig–0,70Ig) ile çözüm yapılır.
• Döşemelerde ise brüt kesit veya çatlamış kesit kullanılabilir; genellikle brüt kesit tercih edilir.

Bu rijitlik değerleri