Yapı Piyesleri ve Minimum Ölçüler (PAİY Madde 29) ne kadar olmalıdır?

Merhaba, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) Madde 29 kapsamında konut piyeslerinin minimum ölçülerini net bir şekilde paylaşayım. Yönetmelikte belirtilen tüm değerler aşağıdaki gibidir – hiçbir rakam uydurulmamıştır, doğrudan ilgili madde kaynak alınmıştır.

---

🏠 Konut Piyesleri – Minimum Ölçüler (PAİY Madde 29)

Piyes	Minimum Dar Kenar	Minimum Net Alan
Oturma odası	3.00 m	12.0 m²
Yatak odası	2.50 m	9.00 m²
Mutfak / yemek pişirme yeri	1.50 m	3.30 m²
Banyo / yıkanma yeri	1.50 m	3.00 m²
Tuvalet	1.00 m	1.20 m²

• Bu ölçüler her bir bağımsız bölüm için ayrı ayrı geçerlidir.
• Oturma odasında dar kenar 3 metrenin altına düşemez, net kullanım alanı en az 12 m² olmalıdır.
• Yatak odasında dar kenar 2.50 m ve net alan 9.00 m²’den az olamaz.
• Mutfak (yemek pişirme yeri) için minimum dar kenar 1.50 m, net alan ise 3.30 m²’dir.
• Banyo için dar kenar 1.50 m, net alan 3.00 m²; tuvalet için dar kenar 1.00 m, net alan 1.20 m² olarak belirlenmiştir.

---

🚿 Banyo + Tuvalet Birleştirme Durumu

Pratikte birçok konutta banyo ve tuvalet aynı hacim içinde tasarlanır. PAİY Madde 29 bu durumu özel olarak düzenlemiştir:

• 3 veya daha az odalı konutlarda banyo ve tuvalet tek bir ıslak hacim olarak birleştirilebilir.
• Birleşik hacmin minimum net alanı 4.20 m² olmalıdır (banyo 3.00 m² + tuvalet 1.20 m²).
• Daha fazla odalı konutlarda ise banyo ve tuvaletin ayrı ayrı olması veya toplam alanın en az 4.20 m²’yi karşılaması gerekir.

Not: Yönetmelikte konutlarda kapı yönüyle ilgili bir zorunluluk bulunmamakla birlikte, sağlık tesislerinde (tıp merkezleri vb.) banyo/tuvalet kapılarının dışa açılması zorunludur. Güvenlik açısından konutlarda da dışa açılan kapı tercih edilmesi önerilir.

---

🚪 Hol / Koridor Genişliği

PAİY Madde 29’a göre konut içi hol ve koridor genişliği minimum 1.20 m olmalıdır. Yaşlı bakım kuruluşlarında bu genişliğe ek olarak 80 cm yükseklikte küpeşte bulundurulması zorunludur.

---

🔄 Alan Toplama Kuralı

Eğer bir piyes (örneğin mutfak) başka bir odayla niş şeklinde birleştiriliyorsa veya banyo+tuvalet birleştiriliyorsa, her birimin minimum alanları toplanır ve toplam alan bu toplamdan az olamaz. Örneğin:

• Mutfak nişi + oda birleşirse: mutfak 3.30 m² + oda alanı (en az 9.00 m²) = 12.30 m².
• Banyo + tuvalet birleşirse: 3.00 + 1.20 = 4.20 m².

---

🌬️ Havalandırma Kuralları

Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları aynı boşluğa açılamaz. Ancak banyo+tuvalet birleşik hacmi bu kuralın istisnasıdır – bu hacmin havalandırması ortak bir boşluğa verilebilir.

---

♿ Engelli Erişilebilirlik

PAİY Madde 29, engelli erişilebilirlik standartlarına uyumu zorunlu kılar. Bu kapsamda TS 9111 standardı referans alınır. Engelli kullanımına yönelik tüm ıslak hacimler, kapı genişlikleri, dönüş alanları ve donanım yükseklikleri bu standarda göre tasarlanmalıdır.

---

📌 Özet

Piyes	Min Dar Kenar	Min Net Alan
Oturma odası	3.00 m	12.0 m²
Yatak odası	2.50 m	9.00 m²
Mutfak	1.50 m	3.30 m²
Banyo	1.50 m	3.00 m²
Tuvalet	1.00 m	1.20 m²
Birleşik banyo+tuvalet (3 oda ve altı)	–	4.20 m²
Hol/koridor	1.20 m	–

Bu ölçüler proje aşamasında mutlaka sağlanmalıdır. Aksi takdirde yapı ruhsatı verilmez veya sonradan yapılan denetimlerde eksiklik tespit edilirse idari yaptırım uygulanabilir.

Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği – Madde 29