İstanbul Otopark Kuralları (İstanbul İmar Yönetmeliği M.28) nedir?

Elbette, İstanbul Otopark Kurallarını İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 28 kapsamında detaylıca açıklayayım. Öncelikle belirteyim ki, bu konuda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY)'nde açık bir hüküm bulunmadığından doğrudan İstanbul İmar Yönetmeliği'nin ilgili maddesini esas alıyoruz.

---

İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 28 – Otopark Kuralları

Bu madde, İstanbul genelinde yapılacak tüm yapıların otopark ihtiyacının nasıl karşılanacağını ve planlama esaslarını düzenler. İşte maddenin alt başlıkları ve açıklamaları:

1. Genel Kural

İmar planlarında otopark uygulamaları ve raylı sistem güzergahları birlikte dikkate alınır. Yani bir bölgenin otopark ihtiyacı belirlenirken sadece mevcut araç sayısı değil, aynı zamanda toplu taşıma altyapısı (raylı sistem hatları, istasyonları) da hesaba katılır. Bu sayede, toplu taşıma erişimi yüksek olan bölgelerde daha az otopark alanı ayrılması, erişimi kısıtlı bölgelerde ise daha fazla otopark yapılması hedeflenir.

2. Otopark Zorunluluğu

Madde 28'e göre, otopark sayısı yapının fonksiyonuna (konut, ticaret, ofis, sanayi vb.) ve büyüklüğüne (brüt alan, bağımsız bölüm sayısı gibi) göre belirlenir. İstanbul İmar Yönetmeliği'nin ilgili eklerinde her yapı türü için asgari otopark sayıları tablo halinde verilmiştir. Örneğin:

• Konutlarda her daire için belirli sayıda (genelde 1) otopark yeri,
• Ofislerde her 100 m² için 1 araçlık alan,
• Alışveriş merkezlerinde her 50 m² için 1 araçlık alan gibi.

Bu zorunluluk, yapı ruhsatı aşamasında kontrol edilir ve eksik otopark alanı olan projelere ruhsat verilmez.

3. Emsal Hesabında Otopark Alanı İstisnası

Madde 28'de otopark alanlarının emsal (TAKS/KAKS) hesabına dahil edilmemesi gibi bir istisna düzenlenmiştir. Yani bodrum katta veya zemin altında yapılan otopark alanları, yapının toplam inşaat alanına sayılmaz. Bu, yatırımcıları teşvik eden önemli bir düzenlemedir. Ancak üstü açık otoparklar veya zemin kattaki otoparklar için farklı kurallar işleyebilir.

4. Raylı Sistem Güzergahlarının Otopark Planlamasına Etkisi

İstanbul'da metro, tramvay, Marmaray gibi raylı sistem hatlarının bulunduğu bölgelerde, otopark zorunluluğu daha esnek uygulanabilir. Madde 28, bu güzergahları "otopark ihtiyacını azaltan faktör" olarak tanımlar. Örneğin bir metro istasyonuna 500 metre mesafedeki bir konut projesinde, otopark sayısı daha düşük tutulabilir. Aynı şekilde raylı sistem duraklarına yakın ticari yapılarda da otopark sayısı azaltılabilir.

---

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İmar Planı Farklılıkları: Madde 28 genel çerçeveyi çizer, ancak her bölgenin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bu kurala ek koşullar getirebilir. Örneğin tarihi yarımada, Levent, Maslak gibi bölgelerde özel otopark yönetmelikleri olabilir.
• Otopark Yeri: Zorunlu otopark alanları genellikle yapının kendi parseli içinde çözülmelidir. Ancak parsel büyüklüğü yetersizse, belediye ile yapılacak bir otopark ortaklık sözleşmesi veya otopark bedeli ödenerek bu zorunluluk yerine getirilebilir.
• Engelli Otoparkı: Aynı madde kapsamında (alt düzenlemelerle) engelli araçları için ayrılan otopark alanı sayısı da belirlenir. Genelde toplam otoparkın %5'i kadar olması beklenir.

İlgili Yönetmelik ve Madde

• Yönetmelik Adı: İstanbul İmar Yönetmeliği
• Madde Numarası: 28
• Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yayımladığı resmi metin

Özetle, İstanbul'da bir yapı projesi hazırlarken otopark hesapları yapılırken ilk başvurulacak kaynak İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 28'dir. Yapının türü, büyüklüğü ve bulunduğu bölgenin raylı sistem altyapısı bu maddeye göre değerlendirilir. Emsal istisnası sayesinde otopark alanları yatırımcıya ek maliyet yüklemez, aksine teşvik edilir. Projenizi hayata geçirmeden önce mutlaka ilgili belediye birimleriyle ve bir uzmanla bu maddeyi birlik