Yapı Malzemesi Performans Beyanı (Yönetmelik Madde 6-9) nedir?

Merhaba, talebiniz doğrultusunda Yapı Malzemesi Performans Beyanı’nı, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin 6 ila 9. maddeleri kapsamında aşağıda detaylandırıyorum. Öncelik kuralı gereği Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuya özgü bir hüküm bulunmadığından, doğrudan verilen yönetmelik bilgilerini esas alıyorum.

---

Yapı Malzemesi Performans Beyanı Nedir?

Performans beyanı, bir yapı malzemesinin piyasaya arz edilirken temel karakteristiklerine (örneğin yangına tepki, ısı iletkenliği, ses yalıtımı) ilişkin performans değerlerini resmi olarak bildiren bir belgedir. Bu belge, malzemenin uyumlaştırılmış bir standarda veya Avrupa Teknik Değerlendirmesi’ne (ETA) dayandığını teyit eder.

---

Ne Zaman Düzenlenir? (Madde 6)

Madde 6’ya göre performans beyanı iki durumda zorunludur:

• Uyumlaştırılmış standart kapsamındaki malzeme piyasaya arz edilirken,
• Avrupa Teknik Değerlendirmesi bulunan malzeme piyasaya arz edilirken.

Yani standart ya da teknik değerlendirme kapsamına giren her malzeme için bu beyanın hazırlanması gerekir. Aksi takdirde malzeme piyasaya sürülemez.

---

İstisnalar – Performans Beyanı Düzenlenmeyebilir (Madde 7)

Madde 7, üç durumda performans beyanı düzenlenmeyebileceğini belirtir:

1. Kullanım amacına göre temel karakteristik beyanı gerektiren mevzuat yoksa, yani ilgili standart veya teknik değerlendirme o malzeme için performans bildirimini zorunlu kılmıyorsa,
2. Münferiden üretilmiş veya sipariş üzerine özel üretilmiş malzeme (tek seferlik, özel proje için imal edilmiş ürünler),
3. Koruma altındaki yapılarda kullanılacak geleneksel malzeme (tarihi yapıların restorasyonunda kullanılan orijinal veya benzeri malzemeler).

Bu istisnalar, küçük ölçekli veya özel durumlardaki malzemelerin ticari yükünü azaltmak amacıyla getirilmiştir.

---

Performans Beyanı İçeriği (Madde 8)

Madde 8, beyanın aşağıdaki asgari bilgileri içermesini şart koşar:

• Ürün tipi tanımı (malzemenin sınıflandırması ve kodu)
• İmalatçı bilgileri (firma adı, adresi, iletişim)
• Performans değişmezliği değerlendirme sistemi (sistem 1, 2+, 3 veya 4 gibi sınıflandırma)
• Uyumlaştırılmış standart veya Avrupa Teknik Değerlendirmesi referansı (hangi standart/ETA’ya uygun olduğu)
• Kullanım amacı (örneğin duvar kaplaması, çatı örtüsü, taşıyıcı eleman)
• Temel karakteristiklerin performans değerleri (yangına tepki sınıfı, ısıl iletkenlik, basınç dayanımı vb. sayısal değerler)
• Onaylanmış kuruluş bilgileri (varsa, test veya belgelendirmeyi yapan kurum)

Bu bilgilerin tam ve doğru olması, malzemenin yapı projesinde güvenle kullanılabilmesi için kritiktir.

---

Erişim, Saklama ve Sunum (Madde 9)

Madde 9’a göre:

• Her malzemenin performans beyanının elektronik veya yazılı kopyası bulunmalıdır. (Fiziki veya dijital formatta)
• Tek parti malzeme için tek nüsha yeterlidir. Aynı malzemeden birden fazla parti varsa her parti için ayrı beyan gerekmez.
• Bakanlık talebi halinde imalatçı, kâğıt nüsha sunmakla yükümlüdür.
• İmalatçı, performans beyanını piyasaya arz tarihinden itibaren 10 yıl süreyle saklamak zorundadır. Bu süre, malzemenin kullanım ömrü boyunca geriye dönük takip imkânı sağlar.

---

Özet ve Pratik Tavsiyeler

Performans beyanı, yapı malzemelerinin Avrupa ve ulusal mevzuata uygunluğunu belgeleyen temel dokümandır. Beyan olmadan yapı malzemesi piyasaya arz edilemez. Özellikle imalatçılar, 10 yıllık saklama yükümlülüğünü ve Bakanlığın kâğıt nüsha talebini göz ardı etmemelidir. Aksi halde idari yaptırımlarla karşılaşabilirler.

İlgili kavramlar: Yapı Malzemeleri Yönetmeliği, Yapı Malzemesi CE İşareti. Daha fazla detay için bu başlıklara başvurabilirsiniz.

---

Not: Konuyla ilgili Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde ek hüküm bulunmadığından, yalnızca Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (Madde 6-9) esas alınmıştır.