Yapı Denetimi Geçici Madde Hükümleri (4708 Sayılı Kanun Geçici Madde 1-5)

Merhaba, sorunuzu 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu'nun geçici madde hükümleri kapsamında detaylıca açıklıyorum. Öncelikle belirteyim ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde bu konuda doğrudan bir hüküm bulunmamaktadır, bu nedenle doğrudan 4708 sayılı Kanun'un geçici maddelerine başvuruyorum.

---

Genel Çerçeve

4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu'nun Geçici Madde 1-5 hükümleri, kanunun yürürlüğe girmesi ve uygulama sürecinde ortaya çıkan geçiş dönemi ihtiyaçlarını düzenlemektedir. Bu maddeler özellikle eski düzenleme ile yeni düzenleme arasında köprü kurmak ve hak kayıplarını önlemek amacıyla ihdas edilmiştir.

---

Madde Detayları

Geçici Madde 1 — Pilot Uygulamanın Korunması

4708 sayılı Kanun Geçici Madde 1 uyarınca, kanun öncesinde Bakanlıkça yapı denetimi pilot uygulaması yapılmış illerdeki mevcut durum aynen korunur. Bu hüküm, pilot uygulama kapsamında başlatılmış denetim süreçlerinin kesintiye uğramamasını ve bu illerde başlamış projelerin mağdur edilmemesini sağlar.

Geçici Madde 2 — Eski Ruhsatlı Yapılarda Fenni Mesuliyet

4708 sayılı Kanun Geçici Madde 2'ye göre, kanun öncesinde İmar Kanunu'nun 26 ve 28. maddelerine göre ruhsat almış yapılarda fenni mesuliyet konusunda mevcut mevzuat hükümleri uygulanır. Yani bu yapılar yeni kanuna tabi olmaksızın eski kurallarla tamamlanır.

Geçici Madde 3 — 595 Sayılı KHK'ya Göre Kurulan Denetim Kuruluşları

4708 sayılı Kanun Geçici Madde 3 hükmü, 595 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye göre kurulmuş yapı denetim kuruluşlarının bu Kanuna uyum sağlaması gerektiğini düzenler. Bu geçiş sürecinde mevcut denetim kuruluşlarının faaliyetlerine devam edebilmesi için belirli şartları yerine getirmeleri öngörülmüştür.

Geçici Madde 4 — Belirli Tarih Öncesi Ruhsatlı Yapılar (Ek: 2018)

4708 sayılı Kanun Geçici Madde 4 (2018 yılında eklenmiştir), belirli bir tarih öncesinde ruhsat almış yapılarda uygulama esaslarını belirler. Bu madde, zaman bakımından uygulamanın sınırlarını çizerek eski ruhsatlı yapıların hangi kurallara tabi olacağını açıklığa kavuşturur.

Geçici Madde 5 — Minha Uygulaması ve COVID-19 Düzenlemeleri (Ek: 2020)

4708 sayılı Kanun Geçici Madde 5 (2020 yılında eklenmiştir) iki önemli düzenleme getirir:

1. Denetim sorumluluğu altındaki yapı inşaat alanı hesabında, belirli tarihlerde sözleşmesi feshedilen veya ruhsatı iptal edilen işlerin minha (tenzil) edilmesi uygulaması
2. COVID-19 pandemi dönemine ilişkin geçiş hükümleri

Bu madde özellikle pandemi sürecinde inşaat faaliyetlerinin sekteye uğraması nedeniyle denetim firmalarının sorumluluk alanlarının yeniden hesaplanmasını sağlayarak fiili durumun hukuki duruma yansıtılmasını amaçlar.

---

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bu geçici maddelerin uygulanmasında şu hususlar önem taşır:

• Geçici Madde 1 ve 2, kanun öncesi dönemde başlamış işleri kapsadığı için zamanaşımı yönünden dikkatli değerlendirilmelidir
• Geçici Madde 3, mevcut denetim kuruluşlarının yeni sisteme entegrasyonunu sağlarken idari yaptırımlar açısından geçiş süreci tanır
• Geçici Madde 5'teki minha uygulaması, özellikle denetim hizmet sözleşmelerinin tadili ve yeni ruhsat düzenlemeleri sırasında dikkate alınmalıdır

---

Özetle: 4708 sayılı Kanun'un Geçici Madde 1-5 hükümleri, yeni yapı denetim sistemine geçişte mevcut hakların korunması, eski-yeni düzen arasında kopukluk yaşanmaması ve olağanüstü dönemlerde (pandemi gibi) uygulama esnekliği sa