Yapı Denetim Kuruluşunda Denetçi Mühendis Şartları

Verdiğiniz mevzuat kayıtlarına göre, bir denetçi mühendisin Yapı Denetim Kuruluşunda görev alabilmesi için aranan şartları aşağıda yapılandırılmış şekilde sunuyorum. Öncelikle, sorunuz Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kapsamında değil, tamamen Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve Yönetmelik hükümlerine tabidir. Mevcut wiki verilerine göre şartlar şunlardır:

---

1. Denetçi Belgesi Zorunluluğu (Kilit Şart)

Kaynak: Madde 14

• Denetçi mühendis olarak görev yapabilmek için, ilgilinin Merkez Yapı Denetim Komisyonuna başvurarak Bakanlıkça belirlenecek formata uygun denetçi belgesi alması zorunludur.
• Bu belge, denetçi mimar ve denetçi mühendisler için ortak temel şarttır. Belgenin içeriği veya alınma usulüyle ilgili detaylar wiki bölümünde Madde 14/2'den kesilmiş olduğu için tam metne ulaşılamamaktadır.

---

2. Sözleşme Zorunluluğu

Kaynak: Madde 16 (ilk fıkralar)

• Yapı denetim kuruluşu ile istihdam edilecek denetçi (mimar/mühendis) arasında; çalışma saatleri, ücret, görev ve sorumlulukları içeren bir sözleşme akdedilmelidir.
• Bu sözleşme İl Yapı Denetim Komisyonuna sunulmak zorundadır.

---

3. Görev Yeri Sınırlaması (İl Sınırı)

Kaynak: Madde 16/3 (Değişik: RG-29/12/2018-30640)

• Denetçi mühendisler (ve denetçi mimarlar ile yardımcı kontrol elemanları), Madde 17'de yer alan istisnalar hariç olmak üzere, sadece yerleşim adreslerinin bulunduğu ilin sınırları içerisinde görev yapabilirler.
• Madde 17'nin içeriği mevcut wikide yer almadığı için istisnaların neler olduğu bilinmemektedir.

---

4. Uygulama Denetçisi Olarak Görevlendirme (Ek Sağlık ve Yaş Şartı – Spesifik Durum)

Kaynak: Madde 15/2 (Değişik: RG-23/12/2022-32052)

Bu madde özellikle proje ve uygulama denetçisi inşaat mühendisleri için ek bir şart getirir. Bir inşaat mühendisinin aynı yapıda hem proje denetçisi hem de uygulama denetçisi olarak görevlendirilebilmesi için:

• 75 yaşını doldurmamış olması,
• Şantiyelerde iş görebileceğine dair görevini devamlı olarak yapmaya engel bir durumu olmadığını ilgili sağlık kurum veya kuruluşunca belgelendirmesi gerekir.

Not: Bu özel hüküm sadece inşaat mühendisleri için "aynı anda iki şapka takma" (proje + uygulama denetçisi) durumunda açıkça belirtilmiştir. Tüm denetçi mühendisler için genel geçer bir sağlık raporu veya adli sicil şartı mevcut wiki metinlerinde açıkça yer almamaktadır. (Adli sicil ve sağlık raporu şartı metinlerde "yardımcı kontrol elemanları" için düzenlenmiştir.)

---

5. Sorumluluk ve Yetki Devrine İlişkin Yasak

Kaynak: Madde 16 (orta fıkralar)

• Madde 15/6 kapsamında kalan proje ve uygulama denetçileri ile yapılan sözleşmelerde, bu kişilere yapı denetim kuruluşu adına şantiye mahallinde yapının denetim görevini yürütmeye ilişkin bir görev ve sorumluluk verilemez.

---

Özet Tablo

Şart Kategorisi	Açıklama	İlgili Madde
Temel Yeterlilik	Bakanlık onaylı denetçi belgesi zorunludur.	Madde 14
İstihdam	Kuruluş ile bireysel sözleşme zorunludur.	Madde 16
Coğrafi Yetki	Sadece ikamet edilen il sınırları içinde görev yapılabilir.	Madde 16/3
Yaş/Sağlık (Sadece İnşaat Müh.)	Aynı anda uygulama denetçisi olacak inşaat mühendisi 75 yaş altı ve sağlıklı olmalıdır.	Madde 15/2

Uyarı: Wiki'de yardımcı kontrol elemanları için sayılan detaylı şartlar (teknikerlik, meslek odası kaydı, adli sicil vb.) doğrudan denetçi mühendisler için sayılmamıştır. Bu gerekliliklerin denetçi mühendisler için de geçerli olup olmadığına dair kanaat oluşturmak için mevcut wiki içeriği yetersizdir.