Bina temeli ne kadar derinlikte olmalı?

Merhaba, bina temel derinliği konusunda doğrudan bir sayısal değer vermek maalesef mümkün değil. Çünkü elimdeki yönetmelik metinlerinde temel derinliğine dair net bir metre, cm veya formül bulunmuyor. Bunun yerine, temel tasarımının hangi kurallar çerçevesinde yapılması gerektiğine dair prensipler yer alıyor.

Tip İmar Yönetmeliği Madde 50 bu konuda temel belirleyici hükümdür. Madde 50'ye göre:

"Binalar, güncel teknik mevzuat ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak; a) Binayı etkileyebilecek bileşik etkilere karşı yeterli dayanıma sahip olacak ve etkileri güvenli bir şekilde zemine aktarabilecek ve aynı zamanda civar yapılara herhangi bir zarar vermeyecek şekilde, b) Temel zemininde oluşabilecek oturma, kabarma, büzülme ve donma sebebiyle yapı stabilitesi bozulmayacak biçimde, tasarlanarak inşa edilmek zorundadır."

Gördüğünüz gibi madde, temel derinliğini belirli bir sayıya bağlamıyor. Bunun yerine, zemin etüdü raporuna, yapının yüküne, bölgesel iklim koşullarına (donma derinliği gibi) ve yürürlükteki deprem yönetmeliğine (TBDY) göre bir mühendislik hesabı yapılmasını zorunlu kılıyor. Yani temel derinliği, proje mühendisi tarafından yapılan statik ve geoteknik hesaplarla belirlenir.

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Madde 19 ise "bina derinliği" kavramını düzenler, temel derinliğini değil. Bu madde, parsel derinliği, bina yüksekliği ve ön bahçe mesafesine göre yapının parsel içindeki oturum derinliğini (I = L - (K x H/2) formülü ile) hesaplar ve azami 40 metre ile sınırlar. Buradaki "derinlik" yapının cepheden arkaya doğru olan uzunluğudur, kazı derinliği veya temel alt kotu ile ilgisi yoktur.

Özetle:

• Tip İmar Yönetmeliği Madde 50 temelin güvenli ve stabil olması gerektiğini söyler, ancak derin