Yapı Denetim Elektronik Sıralama Cezaları (4708 Sayılı Kanun Madde 8 Ek Fıkralar) Hakkında Detaylı Açıklama

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 8. maddesine 2022 ve 2024 yıllarında eklenen fıkralar, yapı denetim kuruluşlarının elektronik sıralama sistemi içindeki görev ve yükümlülüklerine aykırı davranışları için öngörülen idari müeyyideleri düzenlemektedir. Bu düzenlemeler, elektronik görevlendirme sisteminin sağlıklı işleyişini, hizmet sürekliliğini ve güvenilirliğini temin etmeyi amaçlamaktadır.

Aşağıda, ilgili ek fıkralar kapsamında getirilen düzenlemeler ve cezalar detaylandırılmıştır:

1. Elektronik Sıralamadan Çıkarma Cezası (120 Gün)

Kaynak: 4708 sayılı Kanun Madde 8 (2022/7410 sayılı KHK ile eklenen fıkra)

Bakanlıkça elektronik ortamda görevlendirilen bir yapıda, yapı denetim kuruluşu tarafından aşağıda listelenen fiillerin işlenmesi halinde, söz konusu kuruluş elektronik sıralamadan 120 güne kadar çıkarılır. Bu süre, fiilin ağırlığına göre Bakanlık (ilgili genel müdür) tarafından belirlenir.

120 Güne Kadar Sıralamadan Çıkarma Gerektiren Haller:

• Denetim personelinin süresinde görevlendirilmemesi: Bakanlıkça belirlenen süre içerisinde, elektronik sistem üzerinden yapılan görevlendirmede belirtilen denetim personelinin (sorumlu mühendis/teknik eleman) göreve başlatılmaması.
• Hizmet sözleşmesinin süresinde imzalanmaması: Kuruluştan kaynaklanan bir sebeple, yüklenici ile yapı denetim hizmet sözleşmesinin kanunda ve yönetmelikte öngörülen sürede imzalanmaması.
• Kuruluş kaynaklı sözleşme feshi: Kuruluşun kusuru veya ihmalinden dolayı hizmet sözleşmesinin feshedilmiş olması.
• Gerçeğe aykırı beyan veya belge ile hatalı görevlendirme: Kuruluşun, elektronik sıralama veya görevlendirme sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunması veya sahte/hatalı belge sunması sonucu hatalı bir görevlendirmenin yapılması.

Bu Cezanın Önemli Özellikleri:

• Kuruluş, ceza süresi sonunda elektronik sıralamaya otomatik olarak yeniden girer ve aynı yapıda tekrar görevlendirilebilir.
• Bu ceza, Kanun'un diğer maddelerinde öngörülen daha ağır müeyyidelerin (izin belgesi iptali, ortaklık yasağı, hapis cezası gibi) yerine geçmez; bunlardan bağımsızdır. Yani, aynı fiil için ayrıca bu cezalar da uygulanabilir.
• Cezanın uygulanması ve bildirimi, elektronik sistem üzerinden gerçekleştirilir.

2. Aynı Yılda Birden Fazla "Men" Cezası Alınması Halinde Ek Para Cezası

Kaynak: 4708 sayılı Kanun Madde 8 (2024/7534 sayılı KHK ile eklenen fıkra)

Bir yapı denetim kuruluşu, aynı takvim yılı içinde ikinci ve daha sonraki her bir "men" cezası (yukarıda açıklanan 120 günlük sıralamadan çıkarma dahil, Kanun'da öngörülen diğer men cezaları) için ayrıca idari para cezası ile cezalandırılır.

• Para Cezası Miktarı: Cezanın verildiği tarihte geçerli olan teminat bedelinin %10'u kadardır.
• Yıllık Üst Sınır: Bir takvim yılı içinde uygulanacak toplam bu para cezaları, teminat bedelinin %50'sini geçemez.

Bu düzenleme, kuruluşların tekrarlanan disipl