İstanbul İmar Yönetmeliği — Genel nedir?

Merhaba değerli meslektaşım, sorunu anlıyorum. İstanbul İmar Yönetmeliği — Genel başlığı altında wiki ortamında sunulan spesifik bir madde metni veya kapsamlı bir genel açıklama bulunmamaktadır. Elimizdeki kaynak yalnızca "İstanbul İmar Yönetmeliği — Özet" başlıklı bir sayfadır. Bu nedenle, doğrudan "Genel nedir?" sorusuna madde bazlı bir cevap veremiyorum. Wiki'de bu konuda yeterli bilgi bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, mevcut Özet sayfasında yer alan bilgileri ve bağlı olduğu İmar Kanunu (3194) hükümlerini kullanarak, İstanbul İmar Yönetmeliği'nin çerçevesini size tanıtmaya çalışayım.

Öncelik kuralımız gereği:

1. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) bu konuda doğrudan bir hüküm içermediğinden (wiki'de PAİY maddesi bulunmamaktadır) İmar Kanunu'na yöneliyorum.
2. İmar Kanunu (3194) — Madde 1’e göre bu Kanunun amacı; “yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamaktır.” İşte İstanbul İmar Yönetmeliği de bu temel amaç doğrultusunda, İstanbul’a özgü imar kurallarını düzenleyen bir yönetmeliktir.
3. İmar Kanunu (3194) — Madde 4’e göre ise “2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu … ile diğer özel kanunlar ile belirlenen yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır.” Yani İstanbul’da uygulama yaparken Boğaziçi Kanunu gibi özel kanunlar önceliklidir, İmar Kanunu ise onlara aykırı olmayan hükümleriyle tamamlayıcı rol oynar.

İstanbul İmar Yönetmeliği’nin (Özet sayfasındaki bilgilere göre) kapsamı:

• RG: 20/10/2017 (son değişiklik 7/12/2018)
• Toplam 74 madde ile İstanbul’a özel imar kurallarını belirler.
• Konu başlıkları: Parsel, ifraz, kat, kot, emsal (Taks/Kaks), bahçe mesafeleri, çıkma, merdiven, asansör, otopark, ruhsat işlemleri, özel yapılar gibi pek çok detayı kapsar.
• İmar Kanunu’na dayanılarak hazırlanmış olup, İstanbul sınırları içinde geçerlidir.

Pratikte ne işe yarar?

• Bir proje hazırlarken öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (Tip İmar) hükümlerine bakılır.
• Eğer konu İstanbul’a özgü bir kural gerektiriyorsa (örneğin Boğaziçi öngörünüm bölgesi, İstanbul’daki özel emsal düzenlemeleri vb.) İstanbul İmar Yönetmeliği devreye girer.
• Bu yönetmelik, İmar Kanunu’na aykırı olmamak kaydıyla, İstanbul’un topografyası, yapılaşma dokusu ve kentsel ihtiyaçlarına göre şekillendirilmiş kurallar içerir.

Eksiklik notu: Wiki’de "İstanbul İmar Yönetmeliği — Genel" başlığı altında madde metni veya kapsamlı bir genel açıklama bulunmadığı için yukarıdaki bilgiler yalnızca Özet sayfasındaki veriler ve İmar Kanunu maddelerinden derlenmiştir. Kuralların tamamına erişmek için Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik metnine başvurmanızı öneririm.

Umarım bu çerçeve bilgi işinize yarar. Başka bir sorunuz olursa, lütfen ilgili yönetmelik ve madde numarasını belirterek sorun.