Yapı Çekme Mesafeleri — Genel Karşılaştırma

Merhaba, yapı çekme mesafeleri konusunda net bilgi istiyorsunuz. Öncelikle belirteyim ki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) bu konuda temel kaynaktır ve verdiğim tüm değerler bu yönetmeliğin ilgili maddelerine dayanmaktadır.

Ayrık Nizamda Çekme Mesafeleri (PAİY Madde 26, 27, 28)

Ayrık nizamda, yani binanın dört tarafı da açık olduğunda mesafeler şöyledir:

• Ön Bahçe Mesafesi: Plan notunda aksi belirtilmedikçe minimum 5.00 metre olmalıdır (PAİY Madde 26).
• Yan Bahçe Mesafesi: Minimum 3.00 metre olarak uygulanır (PAİY Madde 27).
• Arka Bahçe Mesafesi: Minimum h/2 (bina yüksekliğinin yarısı) kadar olmalı, ancak hiçbir durumda 3.00 metreden az olamaz (PAİY Madde 28).

Bitişik Nizamda Çekme Mesafeleri

Bitişik nizamda binalar yan yana duvar duvara yapılır. Bu durumda:

• Ön bahçe: Plan notuna göre belirlenir; genellikle 0 ile 5 metre arasında değişir.
• Yan bahçe (bitişik cephe): 0 metre — yani duvar duvara yapılır.
• Yan bahçe (serbest cephe): Minimum 3.00 metre olmalıdır.
• Arka bahçe: Yine h/2, en az 3.00 metre kuralı geçerlidir.

İkiz Nizamda Çekme Mesafeleri

İkiz nizamda iki bina ortak bir duvarı paylaşır:

• Ön bahçe: Plan notuna bağlıdır.
• Yan bahçe (bitişik cephe): 0 metre (ortak duvar).
• Yan bahçe (serbest cephe): Minimum 3.00 metre.
• Arka bahçe: h/2, en az 3.00 metre.

Plan Notu Önceliği

Unutmayın ki yukarıdaki değerler varsayılan minimum değerlerdir. Eğer imar planında veya plan notlarında farklı bir mesafe belirtilmişse, plan notu geçerlidir. Yönetmelik değerleri sadece plan notu olmadığında veya daha büyük mesafe gerektirmediğinde uygulanır.

Çekme Mesafeleri İçinde İzin Verilen Yapılar

Çekme mesafeleri boş bırakılmak zorunda değildir; belirli koşullarla bu alanlarda bazı yapılaşmalara izin verilir:

• Çıkma: Belirli koşullarda çıkma yapılabilir.
• Saçak çıkması: Maksimum 1.00-1.50 metre arasında olabilir.
• Bahçe duvarı: Parsel sınırına bahçe duvarı çekilebilir.
• Açık otopark: Bazı koşullarda çekme mesafesi içinde açık otopark düzenlenebilir.
• Sığınak: Tamamen toprak altında kalmak şartıyla, bazı koşullarda sığınak yapılabilir.

Özet Tablo

Nizam Türü	Ön Bahçe	Yan Bahçe (Bitişik)	Yan Bahçe (Serbest)	Arka Bahçe
Ayrık	min 5.00 m	min 3.00 m	min 3.00 m	h/2, en az 3.00 m
Bitişik	Plan notuna göre	0 m	min 3.00 m	h/2, en az 3.00 m
İkiz	Plan notuna göre	0 m	min 3.00 m	h/2, en az 3.00 m

Bu tablodaki tüm sayısal değerler PAİY Madde 26, 27 ve 28'den alınmıştır. Başka bir kaynak kullanılmamıştır.

Projenizde hangi nizam türü geçerliyse ona göre mesafeleri uygulayın. Aklınıza takılan bir nokta olursa yine sormaktan çekinmeyin.