Yangın yalıtımı nedir, hangi duvarlarda zorunlu?

Merhaba, yangın yalıtımı konusundaki sorunuz için öncelikle Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (PAİY) kaynaklarına baktım ancak bu konuda wiki’de herhangi bir madde bulunmuyor. Bu nedenle öncelik kuralı gereği Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) hükümlerini esas alarak cevap veriyorum.

---

Yangın Yalıtımı Nedir?

Wiki’de “yangın yalıtımı” terimi doğrudan tanımlanmamıştır. Ancak yangın güvenliği bağlamında, yangının yayılmasını geciktiren, duman ve alev geçişini engelleyen, yapı elemanlarının belirli sürelerle yangına dayanmasını sağlayan uygulamalar bütünü olarak anlaşılabilir. BYKHY’de bu amaçla yangın duvarı, yangına dayanıklı döşeme, yangın kompartımanı gibi kavramlar kullanılmıştır. Örneğin BYKHY Madde 26/(1)’de “bütün döşemelerin yangın duvarı niteliğinde olması” gerektiği belirtilmiştir. Yani yangın yalıtımı, yapı elemanlarının yangına karşı belirli bir dayanım süresi kazanması için yapılan malzeme ve sistem seçimlerini kapsar.

---

Hangi Duvarlarda Yangın Yalıtımı / Yangın Duvarı Zorunludur?

Aşağıda BYKHY’nin ilgili maddelerine göre zorunlulukları sıralıyorum:

1. Yangın Kompartımanı Duvarı Olarak Kullanılan Duvarlar

BYKHY Madde 24/(1) uyarınca, yangın kompartımanı duvar ve döşemelerinin yangına en az direnç süreleri Ek-3/B’de verilmiştir.
Madde 24/(2)’ye göre şu duvarlar kompartıman duvarı özelliğinde olmalıdır:

• İki veya daha çok bina tarafından ortak kullanılan duvarlar,
• Kazan dairesi, otopark, ana elektrik dağıtım odaları, yapı içindeki trafo merkezleri, orta gerilim merkezleri, jeneratör grubu odaları ve benzeri yangın tehlikesi olan kapalı alanların duvarları.

2. Bitişik Nizam Yapıları Ayıran Yangın Duvarları

BYKHY Madde 25/(1)’e göre bitişik nizam yapıları birbirinden ayıran yangın duvarları yangına en az 90 dakika dayanıklı olarak projelendirilmelidir. Bu duvarlarda hiçbir delik ve boşluk bulunamaz. Zorunlu hallerde kapı veya sabit ışık penceresi gibi boşluklar açılacaksa, bunların en az duvar direncinin yarısı kadar (yani 45 dakika) yangına dayanıklı, kendiliğinden kapanan ve duman sızdırmaz olması gerekir (Madde 25/(2)).

3. İkiz Evleri Ayıran Duvarlar

BYKHY Madde 24/(3)’e göre ikiz evleri birbirinden ayıran her duvar yangın duvarı olarak inşa edilir ve bu evler ayrı binalar olarak değerlendirilir.

4. Yüksek Binalardaki Düşey Tesisat Şaft ve Baca Duvarları

BYKHY Madde 25/(3)’te belirtildiği üzere yüksek binalarda çöp, haberleşme, evrak ve teknik donanım gibi düşey tesisat şaft ve baca duvarlarının yangına en az 120 dakika, kapaklarının ise en az 90 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz olması zorunludur.

5. Kat Döşemeleri (Döşeme De Yangın Duvarı Niteliğindedir)

BYKHY Madde 26/(1)’e göre bütün döşemeler yangın duvarı niteliğinde olmalı, yangına dayanım süreleri Ek-3/B’ye uygun olmalıdır. Döşeme kaplamaları ise Madde 26/(2)’ye göre en az normal alevlenici, yüksek binalarda en az zor alevlenici malzemeden yapılır.

6. Atrium Çevresi ve Duman Perdeleri

BYKHY Madde 24/(5)’e göre alanı 90 m²’den küçük olan atrium boşluklarının çevresi her katta en az 45 cm yüksekliğinde duman perdesi ile çevrelenir ve yağmurlama sistemi ile korunan binalarda duman perdesinden 15 ila 30 cm uzaklıkta, aralarındaki mesafe en çok 2 m olacak şekilde yağmurlama başlığı yerleştirilir.

---

Önemli Notlar

• Yukarıdaki maddelerde geçen “yangına dayanım süreleri” ve “alevlenme sınıfları” Ek-3/B ve Ek-4’te detaylandırılmıştır. Wiki’de bu eklerin metni bulunmadığından spesifik süreleri burada veremiyorum.
• Yangın duvarı olarak inşa edilen duvarlardan geçen su, elektrik, havalandırma gibi tesisat çevreleri, açıklık kalmayacak şekilde en az duvarın yangın dayanım süresi kadar yangın ve duman geçişine karşı yalıtılmalıdır (BYKHY Madde 25/(2) ve Madde 26/(5)).
• Bu düzenlemeler, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nden aksi bir hük