Yan bahçe mesafesi nasıl hesaplanır?

Merhaba, yan bahçe mesafesi hesaplama konusunda net bir rehberlik yapayım. Öncelikle belirteyim ki, Tip İmar Yönetmeliği Madde 23 bu konuda temel kaynaktır. Uygulama imar planında aksi belirtilmediği sürece, yan bahçe mesafesi en az 3.00 metre olarak alınır (Madde 23/1-b). Ancak bu mesafe, binanın kat adedine ve yüksekliğine bağlı olarak artırılır.

Kat Adedine Bağlı Artış Kuralı

Madde 23/1-ç'ye göre, tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dâhil olmak üzere, dörtten fazla katlı binalarda 4 katın üzerindeki her kat için yan bahçe mesafesine 0.50 metre ilave edilir. Yani 5 katlı bir binada yan bahçe mesafesi 3.00 + 0.50 = 3.50 metre olur. Bu artış, parsellerin park alanına komşu cephelerinde uygulanmaz.

Kat adedinin nasıl hesaplanacağı ise Madde 23/1-d'de açıklanmıştır: Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında dikkate alınacak kat adedi, o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. Elde edilen bölümde 2.50 metreyi aşan artık değerler 1 kat adedine tekabül eder. Örneğin; zemin üstü toplam kat yüksekliği 15.50 metre ise, 15.50 / 3 = 5.166 çıkar. Burada 5 tam kat, 0.166 x 3 = 0.50 metre artık kalır. 0.50 metre 2.50'yi aşmadığı için kat adedi 5 olarak alınır. Eğer toplam yükseklik 17.50 metre olsaydı, 17.50/3=5.833, artık 0.833x3=2.50 metreyi aştığı için kat adedi 6 olur.

Yüksek Yapılar İçin Özel Durum

Madde 23/1-g'ye göre, binanın tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise, ön, yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek zorundadır. 60.50 metreden sonra artan her kat için ayrıca 0.50 metre ilave edilir. Bu durumda yan bahçe mesafesi en az 15.00 metre olur ve her ilave katta 0.50 metre artar.

Çok Yüksek Yapılar ve Ana Kitle

Madde 23/1-ğ'de belirtildiği üzere, çok yüksek yapı az katlı bir ana kitle üzerinde yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin parsele en yakın noktası arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ancak ana kitle yüksekliği dâhil yapı yüksekliği 60.50 metre olduğunda yükselen blok ile parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup, yine 60.50 metreden sonra her kat için 0.50 metre ilave edilir. Ayrıca, bir parselde birden fazla 60.50 metre yükseklikte bina yapılması halinde, binalar arasındaki mesafe en az 20.00 metre olup, ilave her 3.00 metre yükseklik için 0.50 metre eklenir.

Pratik Hesaplama Örneği

Diyelim ki 7 katlı bir konut binanız var (zemin üstü 7 kat, bodrum kat yok). İmar planında aksi belirtilmemiş. 7 kat > 4 kat olduğu için 4 katın üzerindeki her kat (5., 6. ve 7. katlar) için 0.50 metre artış uygulanır. Toplam artış = 3 x 0.50 = 1.50 metre. Yan bahçe mesafesi = 3.00 + 1.50 = 4.50 metre olur.

Bu bilgiler ışığında, yan bahçe mesafenizi hesaplarken öncelikle imar planınızda özel bir hüküm olup olmadığını kontrol etmeli, ardından bina yüksekliği ve kat adedine göre yukarıdaki kuralları uygulamalısınız. Herhangi bir çelişki durumunda, imar planı hükümleri önceliklidir.

Önemli Not: Burada verilen tüm sayısal değerler (3.00 m, 0.50 m, 60.50 m, 15.00 m, 10.00 m, 20.00 m, 2.50 m) doğrudan Tip İmar Yönetmeliği Madde 23'ten alınmıştır. Başka bir kaynaktan uyarlama yapılmamıştır.