Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmada güvenlik kuralları nelerdir?

Merhaba, tehlikeli kimyasal maddelerle çalışma güvenliği konusunda size Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Risk Yönetmeliği (ISG-Y12) Madde 7 hükümlerini aktarıyorum. Bu yönetmelik, işyerinde kimyasal riskleri en aza indirmek için izlenmesi gereken temel kuralları sıralamaktadır.

Öncelikle belirtmeliyim ki, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kimyasal maddelerle çalışma güvenliği konusunda özel bir hüküm içermediğinden, doğrudan bu İSG yönetmeliğine başvuruyorum.

🧪 Tehlikeli Kimyasal Maddelerle Çalışmada Uyulması Gereken Kurallar

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Risk Yönetmeliği — Madde 7’ye göre, işveren aşağıdaki önlemleri almakla yükümlüdür:

1. İşyeri Düzeni ve Organizasyon

• (a) İşyerinde uygun düzenleme ve iş organizasyonu yapılmalıdır.
• (b) Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar en az sayıda çalışan ile yürütülmelidir.
• (c) Çalışanların maruz kalacağı madde miktarları ve maruziyet süreleri mümkün olan en az düzeye indirilmelidir.
• (ç) İşyerinde kullanılacak kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulmalıdır.
• (d) İşyeri bina ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz tutulmalıdır.
• (e) Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanmalıdır.
• (f) Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.

2. İkame Yöntemi (Öncelikli Kural)

• (g) Öncelikle ikame yöntemi uygulanmalı, tehlikeli kimyasal madde yerine daha az tehlikeli veya tehlikesiz madde kullanılmalıdır. Eğer ikame mümkün değilse, risk değerlendirmesi sonucuna göre sırasıyla:
  1. Uygun proses ve mühendislik kontrol sistemleri seçilmeli,
  2. Toplu koruma önlemleri (örneğin yeterli havalandırma sistemi) uygulanmalı,
  3. Bu önlemler yetersiz kalırsa kişisel korunma yöntemleri devreye alınmalıdır.

3. Kontrol, Ölçüm ve Denetim

• (ğ) Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak için yeterli kontrol, denetim ve gözetim yapılmalıdır.
• (h) İşveren, risk oluşturabilecek kimyasal maddelerin düzenli ölçüm ve analizini yaptırmalı; maruziyeti etkileyen koşullarda değişiklik olduğunda ölçümler tekrarlanmalıdır. Ölçüm sonuçları, mesleki maruziyet sınır değerlerine göre değerlendirilmelidir.
• (ı) Mesleki maruziyet sınır değerlerinin aşıldığı her durumda, işveren en kısa sürede koruyucu ve önleyici tedbirleri almalıdır.

4. Yangın ve Patlama Önlemleri

• (i) Risk değerlendirmesi temel alınarak, kimyasal maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinden kaynaklanan tehlikelere karşı aşağıdaki öncelik sırasına göre teknik önlemler alınmalıdır:
  1. Parlayıcı/patlayıcı maddelerin tehlikeli konsantrasyona ulaşması önlenmeli,
  2. Tutuşturucu kaynaklar ortadan kaldırılmalı,
  3. Yangın/patlama halinde çalışanların zarar görmemesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
• (j) İş ekipmanı ve koruyucu sistemler, ilgili mevzuata (örneğin ATEX yönetmeliği) uygun şekilde tasarlanmalı ve temin edilmelidir.
• (k) Patlama basıncının etkisini azaltacak düzenlemeler yapılmalıdır.
• (l) Tesis, makine ve ekipman sürekli kontrol altında tutulmalıdır.
• (m) Tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tanklar TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standartlarına uygun olarak kullanılmalıdır.

⚠️ Önemli Uyarı

Bu maddeler, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Risk Yönetmeliği Madde 7 kapsamında alınması gereken asgari önlemleri içerir. İşveren, ayrıca Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerini de saklı tutmakla yükümlüdür.

Eksiksiz bir uygulama için işyerinize özgü risk değerlendirmesi yapılması ve sonuçlara göre bu önlemlerin hayata geçirilmesi zorunludur.

Başka bir konuda yardımcı olmamı isterseniz lütfen belirtin. 😊