Taban kesme kuvveti nasıl hesaplanır?

Taban Kesme Kuvveti Hesabı

Deprem etkisi altında binanın tamamına etkiyen toplam yatay deprem yükünün temel seviyesindeki değeridir. Tüm deprem hesabının başlangıç noktasıdır ve aşağıdaki şekilde hesaplanır.

1. Hesap Formülü

• Vt = mt × SaR(T1)

Burada:

• mt: Binanın toplam kütlesi
• SaR(T1): Hakim doğal titreşim periyodu (T1) için azaltılmış tasarım spektral ivmesi
• T1: Binanın hakim doğal titreşim periyodu

2. Minimum Taban Kesme Kuvveti Koşulu

Hesaplanan taban kesme kuvveti, hiçbir durumda aşağıdaki alt sınırın altına düşemez:

• Vt ≥ 0.04 × mt × I × SDS × g

Burada:

• I: Bina önem katsayısı
• SDS: Kısa periyot için tasarım spektral ivme katsayısı
• g: Yerçekimi ivmesi

3. Katlara Dağıtım

Taban kesme kuvveti, katlara üçgen dağıtım prensibiyle paylaştırılır:

• Fi = (Vt - ΔFN) × (wi × Hi) / Σ(wj × Hj)
  • ΔFN: Binanın tepesine uygulanan ek yük
  • wi: i. katın ağırlığı
  • Hi: i. katın temelden yüksekliği

Bu formül ile üst katlara daha fazla yük düşmesi sağlanır.

4. Modal Hesap Yönteminde Kontrol

Eğer modal hesap yöntemleri kullanılırsa:

• Her mod için ayrı taban kesme kuvveti hesaplanır.
• Modlar TKKB (Tam Karesel Birleştirme) veya KKB (Karesel Kombinasyon Birleştirme) kuralları ile birleştirilir.
• Modal taban kesme kuvveti, eşdeğer deprem yükü yöntemindeki taban kesme kuvvetinden küçükse, β katsayısı ile büyütülerek eşdeğer seviyeye getirilir (TBDY 2018 Bölüm 4.8.4).

Kaynak: TBDY 2018 Bölüm 4.7.1, 4.8.4